Menü
Sera ısı perdesi (termal perde), örtü altı yetiştiricilikte sera çatısının hemen altına yatay olarak gerilen, gece kapanıp gündüz açılabilen hareketli bir yalıtım katmanıdır. Temel amacı, geceleri sera içinden dış ortama olan ısı akışını yavaşlatarak biriken sıcaklığı korumak ve ısıtma yükünü azaltmaktır. Yansıtıcı yüzeyi sayesinde yaz aylarında gölgeleme ve aşırı ısınmayı sınırlama işlevi de görebilir. Böylece hem enerji tasarrufu hem de bitki için daha dengeli bir iklim sağlanmaya çalışılır.
Sistem genellikle perde bezi, bezi taşıyan çelik halat veya profil rayları, açma-kapama mekanizması ve bunu yöneten kontrol düzeneğinden oluşur. Perde bezleri çoğunlukla alüminyum şeritlerle örülmüş ya da alüminyum kaplı polyester ve polietilen esaslı dokuma malzemelerden üretilir; yansıtıcı alüminyum oranı yüksek dokumalar ısı korumasında öne çıkar. Bez yapısı tümüyle kapalı (yalıtım ağırlıklı) veya delikli-şeritli (bir miktar hava ve nem geçişine izin veren) tiplerde olabilir. Açma-kapama halatlı çekme ya da itme-çekme (push-pull) profil sistemleriyle sağlanır; hareket motorlu ya da manuel olabilir. Perde, çatı altına yatay serilebildiği gibi çift perde veya yan duvar perdesi biçiminde de kurgulanabilir.
Isı perdesi, ısıtma maliyetinin yüksek olduğu soğuk dönem üretiminde ve özellikle ısıtmalı seralarda tercih edilir. Domates, biber, patlıcan, hıyar gibi meyvesi yenen sıcak sever sebzeler ile çilek üretiminde, ayrıca kesme çiçek ve saksılı süs bitkisi seralarında sık kullanılır. Fide ve fidan yetiştirme tesislerinde gece sıcaklığını korumak ve gündüz gölgeleme yapmak için de uygundur. Genel olarak amaç; gece ısı kaybını azaltmak, gündüz aşırı güneş radyasyonunu dengelemek ve bitkinin gelişimi için daha kararlı bir gece-gündüz sıcaklık seyri oluşturmaktır.
Isıtma açısından perde, gece kapatıldığında sera içi ile dış ortam arasında yalıtım katmanı oluşturarak ısıtma sisteminin yükünü hafifletir; sabaha doğru kontrollü açılarak sıcaklık şoku azaltılır. Işık ve gölgeleme yönünden yaz günlerinde kısmen kapatılarak fazla radyasyon ve tepe sıcaklıkları düşürülebilir. Havalandırma ve nem, ısı perdesi kullanımında dikkat gereken noktadır; tümüyle kapalı bez nemin sera üst boşluğunda birikmesine ve yoğuşmaya yol açabildiğinden, hava-nem geçişine izin veren bez tipleri ya da perdenin kısa süreli aralanması (nem atma) uygulanır. Sistem sıcaklık, ışık ve nem sensörlerine bağlı otomasyonla yönetildiğinde iklim kontrolü daha tutarlı olur.
Kurulum süreci genellikle seranın ölçülmesi ve perde alanının belirlenmesiyle başlar; ardından taşıyıcı halat veya profil rayları çatı konstrüksiyonuna monte edilir, perde bezi ölçüye göre hazırlanıp gerilir ve açma-kapama mekanizması ile kontrol düzeneği bağlanır. Maliyeti belirleyen başlıca faktörler; sera büyüklüğü ve geometrisi, seçilen bez tipi ve yalıtım-yansıtma özelliği, tek ya da çift perde tercihi, hareket sisteminin manuel veya motorlu-otomasyonlu olması, mevcut sera çatısının taşıyıcılığı ve işçilik koşullarıdır. Motorlu ve sensör kontrollü sistemler ilk yatırımı yükseltirken işletme kolaylığı ve enerji tasarrufu potansiyeli sunar. Kesin bir bedel için tesise özel keşif ve projelendirme yapılması gerekir.
Not: Kurulum maliyeti; sera tipi, büyüklük, malzeme kalitesi ve iklim donanımına göre değişir. Kesin fiyat için yetkili firmalardan teklif alın.
Isı perdesinin başlıca avantajı, gece ısı kaybını azaltarak ısıtma enerjisi tüketiminde belirgin tasarruf sağlaması, gündüz gölgeleme ile aşırı ısınmayı sınırlaması ve bitki için daha dengeli bir iklim oluşturmasıdır; bu yönüyle yatırım zamanla enerji tasarrufuyla geri dönebilir. Buna karşılık ilk yatırım ve montaj maliyeti getirmesi, çatı altında ışık geçişini bir miktar azaltabilmesi, tümüyle kapalı bezlerde nem birikmesi ve yoğuşma riski taşıması, mekanizmanın düzenli bakım ve doğru otomasyon gerektirmesi başlıca dezavantajlarıdır; yanlış yönetildiğinde nem kaynaklı hastalık baskısı artabileceğinden havalandırmayla birlikte planlanması önemlidir.
Isı perdesi, geceleri sera içinden dışarıya olan ısı akışını yavaşlatarak biriken sıcaklığı korur ve ısıtma sisteminin yükünü azaltır. Gündüz ise yansıtıcı yüzeyiyle gölgeleme yaparak aşırı güneş radyasyonunu ve tepe sıcaklıklarını dengelemeye yardımcı olur. Böylece hem enerji tasarrufu hedeflenir hem de bitki için daha kararlı bir iklim oluşturulur.
Perde bezleri çoğunlukla alüminyum şeritlerle örülmüş ya da alüminyum kaplı polyester ve polietilen esaslı dokuma malzemelerden üretilir. Yansıtıcı alüminyum oranı yüksek dokumalar ısı korumasında öne çıkarken, bir miktar hava ve nem geçişine izin veren delikli-şeritli tipler de bulunur. Bez seçimi seranın amacına, üretilen ürüne ve iklim koşullarına göre değişir.
Doğru seçilip doğru yönetildiğinde ısı perdesi, gece ısı kaybını azaltarak ısıtma enerjisi tüketiminde belirgin bir düşüş sağlayabilir. Tasarrufun düzeyi seranın yapısına, kullanılan bezin yalıtım özelliğine, dış iklime ve perdenin ne kadar süre kapalı tutulduğuna bağlı olarak değişir. Bu nedenle kazanç her tesiste aynı olmayıp işletme koşullarına göre farklılık gösterir.
Tümüyle kapalı bezler sera üst boşluğunda nemin birikmesine ve yoğuşmaya yol açabilir; bu da hastalık baskısını artırabilir. Bu riski azaltmak için hava-nem geçişine izin veren bez tipleri kullanılır ya da perde kısa süreli aralanarak nem atılır. Perdenin havalandırma stratejisiyle birlikte planlanması, nem kaynaklı sorunları önlemede önemlidir.
Perde hem manuel hem de motorlu-otomasyonlu sistemlerle çalıştırılabilir. Sıcaklık, ışık ve nem sensörlerine bağlı otomasyon, perdenin doğru zamanda açılıp kapanmasını sağladığından iklim kontrolünü daha tutarlı hale getirir. Otomatik sistemler ilk yatırımı yükseltir ancak işletme kolaylığı ve enerji yönetimi açısından avantaj sunar; tercih tesisin ölçeğine ve bütçesine göre yapılır.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı - Jeotermal Seracılık Fizibilite Raporu ve Yatırımcı Rehberi (TRGM).
Harman üzerinde sera, örtü altı ürün ve ekipman ilanlarını inceleyebilir ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verebilirsiniz.
Ekipman İlanları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
