Menü
Sebze ekim makinesi, havuç, soğan, marul, ıspanak, pancar, domates ve biber gibi küçük ve hassas tohumların tarlaya belirli sıra aralığı ve derinlikte, birbirinden eşit mesafeyle ekilmesini sağlayan tarım ekipmanıdır. Genellikle traktörün arkasına üç nokta askı düzeniyle bağlanır ve kuyruk milinden ya da toprakla temas eden tekerlekten hareket alır. Sebze tohumlarının çoğu çok küçük ve pahalı olduğundan, elle serpme yönteminde hem tohum israfı hem de düzensiz çıkış yaşanır. Bu makine, her yuvaya tek tohum bırakacak hassasiyette çalışarak seyreltme işçiliğini azaltır ve düzgün bir bitki sırası oluşturur. Açık tarla sebzeciliğinde, fide öncesi doğrudan tohum ekiminde ve organik üretim işletmelerinde yaygın kullanılır. Küçük bahçe tipi el arabalı modellerinden, çok sıralı traktör bağlantılı pnömatik hassas ekim makinelerine kadar geniş bir yelpazede üretilir. Doğru ayarla kullanıldığında tohum, gübre ve işçilik maliyetini belirgin biçimde düşürür.
Sebze ekim makinesi, en çok tohumu tek tek ve eşit aralıkla toprağa yerleştirme işini kolaylaştırır. Havuç, soğan, marul gibi ürünlerde binlerce küçük tohum elle serpildiğinde bitkiler öbekleşir ve sonradan seyreltme için ciddi işçilik gerekir. Makine, sıra üzeri mesafeyi (örneğin havuçta 3-5 cm, soğanda 8-10 cm) sabit tutarak bu işçiliği büyük ölçüde ortadan kaldırır. Ekim derinliğini düzenli tuttuğu için tohumlar aynı anda çimlenir ve çıkış tekdüze olur; bu da hastalık ve gelişim farkını azaltır. Tek geçişte birden fazla sırayı ekerek zaman kazandırır. Vakumlu modeller tek yuvaya tek tohum bıraktığından pahalı hibrit tohumda israfı önler. Gübre kutusu bulunan tiplerde tohumla birlikte taban gübresi de banda verilebilir. Ayrıca iz açıcı ve sıkıştırma tekerleği sayesinde tohum toprakla iyi temas eder, sulama ve çimlenme verimi yükselir.
Sebze ekim makineleri çalışma prensibine ve boyutuna göre birkaç grupta toplanır. Mekanik (plakalı veya kaşıklı) ekim makineleri: Delikli plaka ya da kaşık döner ve her boşluğa bir tohum düşürür; basit yapılı ve ucuzdur, ancak yuvarlak olmayan tohumlarda tek tanelik hassasiyeti daha düşüktür. Pnömatik hassas ekim makineleri (vakumlu): Bir fan ile oluşturulan vakum, delikli disk üzerine tek tohum tutar ve doğru noktada bırakır; havuç, marul, soğan gibi çok küçük tohumlarda en yüksek tekdüzeliği verir, farklı ürünler için disk değişimiyle uyum sağlanır. Basınçlı (overpressure) tipler: Tohumu vakum yerine hava basıncıyla tutar, iri ve nemli tohumlarda tercih edilir. El arabalı tek sıra ekim makineleri: Küçük bahçe ve seracıya yöneliktir, insan gücüyle itilir. Traktör bağlantılı çok sıralı modeller: 2, 4, 6 veya daha fazla üniteyle geniş açık tarla üretiminde kullanılır. Bant tipi (belt seeder) makineler ise delikli bant kullanarak yaprak sebzelerde sık ekim yapar.
Seçim yaparken önce ekeceğiniz sebze türlerini ve tohum boyutlarını belirleyin; havuç, marul gibi ince tohum için pnömatik vakumlu ünite ve o tohuma uygun delik çaplı disk şarttır. Sıra sayısı ve ünite aralığının kendi parsel genişliğinize ve traktör iziyle uyumlu olmasına bakın. Traktör gücü uyumu önemlidir: Küçük iki sıralı makineler 30-40 beygirle çalışabilirken, çok sıralı pnömatik modeller fanı döndürmek için daha yüksek güç ve uygun kuyruk mili devri (genelde 540 dev/dak) ister; makinenin talep ettiği asgari beygiri sorun. Günlük iş kapasitesini dekar bazında değerlendirin. Disk ve plaka çeşidinin kolay bulunup bulunmadığını, yedek parça ve servis desteğini araştırın. İkinci el alırken vakum diskleri ve delikleri aşınma yönünden kontrol edin, fan yatağını ve kayışları dinleyin, gübre ve tohum kutusunda çatlak, hazne kapaklarında sızdırmazlık arayın; iz açıcı, sıkıştırma tekerleği ve derinlik ayar mekanizmalarının çalıştığını yerinde deneyin. Gübre haznesi ihtiyacınız varsa kombine modeli tercih edin.
Doğru kullanım için önce makineyi traktöre üç nokta askıdan dengeli bağlayın ve iş genişliğine göre yatay ayarını yapın. Ekeceğiniz sebzenin tohum boyutuna uygun diski veya plakayı takın; vakumlu makinelerde fan devrini ve vakum basıncını, tek yuvada tek tohum kalacak biçimde ayarlayın. Sıra üzeri mesafeyi dişli veya zincir kombinasyonuyla ürünün istenen sıklığına getirin (soğanda sık, kabakgillerde seyrek). Ekim derinliğini toprak nemine göre küçük tohumlarda 1-2 cm, iri tohumlarda 2-4 cm olacak şekilde derinlik tekerinden ayarlayın. Tarlaya girmeden kısa bir mesafede deneme ekimi yapıp toprağı açarak tohum aralığını ve derinliğini kontrol edin. İlerleme hızını sabit ve düşük tutun; yüksek hız tohum atlamasına ve düzensiz aralığa yol açar. Güvenlik açısından ayar, disk değişimi ve tıkanıklık temizliği öncesi traktörü durdurup kuyruk milini boşa alın, döner parçalara elinizi sokmayın; makine kaldırılıyken altına girmeyin ve koruma muhafazalarını takılı tutun.
Her iş gününün sonunda tohum ve gübre haznelerini boşaltıp temizleyin; kalan tohum nem çekip küflenerek yuvaları tıkar, gübre kalıntısı ise metal ve plastik parçalarda aşınmaya yol açar. Vakum disklerini ve deliklerini basınçlı hava veya yumuşak fırça ile temizleyin, iğneyle deliği zorlamayın. Sezon sonunda makineyi yıkayıp kuruttuktan sonra zincir, dişli ve yatakları yağlayın, disk ve plakaları ayrı ve kuru ortamda saklayın. Sık görülen arızalar ve nedenleri: tohum atlaması genellikle tıkalı delik, düşük vakum basıncı ya da yanlış disk seçiminden kaynaklanır; çift tohum düşmesi vakumun fazla olmasından olur, basıncı kısın. Düzensiz derinlik, aşınmış sıkıştırma tekeri veya gevşek derinlik ayarından; sıra kayması ise iz açıcının bozukluğundan olabilir. Fan zayıf çekiyorsa kayış gerginliğini ve hava kaçağı yapan hortum bağlantılarını denetleyin. Gübre akışı kesiliyorsa nemlenmiş gübre kütlesini boşaltın. Aşınan disk, kayış ve yatakları zamanında değiştirin; küçük parça ihmali ekim kalitesini doğrudan düşürür.
Havuç, soğan, marul, ıspanak, pancar, turp, maydanoz gibi küçük tohumlu sebzelerin yanı sıra kabak, hıyar, fasulye ve mısır gibi daha iri tohumlarda da kullanılabilir. Her tohum boyutu için makinenin uygun delik çaplı diski veya plakası takılmalıdır; tek makineyle disk değiştirerek birçok sebzeyi ekmek mümkündür.
Mekanik makineler delikli plaka veya kaşıkla tohumu mekanik olarak alır, yapısı basit ve fiyatı düşüktür fakat çok küçük tohumlarda tek tanelik hassasiyeti sınırlıdır. Pnömatik (vakumlu) makineler ise fanla oluşturulan vakumla her deliğe tek tohum tutar ve havuç, marul gibi ince tohumlarda daha düzgün aralık ve derinlik sağlar.
Gerekli güç ünite sayısına ve makinenin türüne bağlıdır. İki sıralı küçük modeller 30-40 beygir gücünde bir traktörle çalışabilirken, fan gerektiren çok sıralı pnömatik makineler daha yüksek güç ve genellikle 540 dev/dak kuyruk mili devri ister. Satın almadan önce üreticinin belirttiği asgari beygir değerini öğrenmek gerekir.
Sıra üzeri tohum aralığı dişli veya zincir kombinasyonu değiştirilerek ürünün istenen sıklığına getirilir. Ekim derinliği ise derinlik tekeri üzerinden ayarlanır; küçük tohumlarda 1-2 cm, iri tohumlarda 2-4 cm uygundur. Tarlaya tam girmeden kısa bir deneme ekimi yapıp toprağı açarak aralık ve derinliği kontrol etmek en doğru yöntemdir.
Tohum atlaması en çok tıkalı disk deliği, düşük vakum basıncı, yanlış disk seçimi veya çok yüksek ilerleme hızından kaynaklanır. Çözüm için delikleri temizleyin, tohum boyutuna uygun diski takın, vakum basıncını tek tohum tutacak seviyeye ayarlayın ve traktör hızını düşürüp sabit tutun. Çift tohum düşüyorsa vakum fazladır ve basınç azaltılmalıdır.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı.
Harman üzerinde güncel sebze ekim makinesi ilanlarını inceleyin ya da kendi ekipmanınızı ücretsiz ilan verin.
Satılık Sebze Ekim Makinesi Sebze Ekim Makinesi Fiyatları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
