Menü
Pivot sulama sistemi, arazinin merkezine dikilen sabit bir su besleme kulesi etrafında, tekerlekli kule ayakları üzerinde dönerek çalışan mekanize bir yağmurlama sulama tesisidir. Merkeze bağlı uzun bir boru kolu, üzerindeki püskürtücü ya da sprinkler başlıklarıyla suyu araziye yağmur gibi dağıtır ve saat yelkovanı gibi tam veya kısmi daire çizerek geniş alanları otomatik sular. Türkiye tarımında özellikle mısır, buğday, yonca, patates, şeker pancarı, ayçiçeği gibi geniş açık tarla ürünlerinin sulandığı büyük ve düz parsellerde yaygındır. İşgücünü ciddi biçimde azaltması, suyu üniform dağıtması ve gübreyi sulama suyuyla verebilme (fertigasyon) olanağı nedeniyle salma sulamaya göre önemli su tasarrufu sağlar. Kurak bölgelerde ve büyük işletmelerde verimi artıran, toprağın erozyonunu azaltan ve modern basınçlı sulamanın en verimli yöntemlerinden biri kabul edilen bir yatırımdır.
Pivot sulama sisteminin temel işlevi, geniş bir tarlayı insan gücüne gerek kalmadan otomatik, düzenli ve üniform biçimde sulamaktır. Sabit merkez kulesinden gelen su, kule ayaklarını taşıyan tekerlekler yürüdükçe boru kolu boyunca ilerleyerek başlıklardan araziye püskürtülür. Bir kişi, aynı anda birden fazla pivotu uzaktan izleyip yönetebildiği için salma veya karık sulamaya kıyasla işgücü ihtiyacını büyük ölçüde düşürür. Suyu damla sayılamayacak kadar geniş alanlara yağmur formunda vererek toprağın her noktasına yakın oranda su düşürür; böylece bir yanı fazla ıslanıp bir yanı susuz kalan salma sulamanın dengesizliğini ortadan kaldırır. Fertigasyon ünitesi eklendiğinde sıvı gübre ve bazı bitki koruma ürünleri sulama suyuyla birlikte homojen dağıtılır. Mısır, yonca, patates, şeker pancarı, buğday, ayçiçeği ve mera gibi kapalı sıra düzeni olmayan tarla bitkilerinde kullanılır. Su tasarrufu, üniform nem ve düşük işçilik sayesinde verimi ve ürün kalitesini artırır.
Pivot sistemleri kuruluş ve hareket biçimine göre başlıca birkaç tipe ayrılır. Merkezi pivot (center pivot), bir noktaya sabitlenmiş kolun daire çizerek döndüğü klasik tiptir; parsel köşeleri sulanamadığından yaklaşık yüzde 78-80 alan kaplar, köşe kollu (corner arm) modeller ise açılıp kapanan ek kolla kare parsellerin köşelerini de sulayarak kapsamı artırır. Lineer (doğrusal) hareketli sistemler daire yerine ileri geri düz hat boyunca ilerler ve dikdörtgen parsellerde neredeyse tüm alanı sular. Kol uzunluğu genelde 100 ila 500 metre arası değişir; her ek travers (span) sulanan yarıçapı ve dolayısıyla alanı büyütür. Kule sayısı, kol uzunluğuna ve arazi eğimine göre belirlenir. Malzeme olarak galvaniz çelik en yaygınıdır, alüminyum ve poliüretan kaplı seçenekler de vardır. Başlık tipine göre yüksek başlıklı (üstten püskürtme) ve alçak başlıklı (bitki hizasına yakın, LEPA/LESA) drop tüplü modeller ayrışır; alçak başlıklılar rüzgar ve buharlaşma kaybını azaltır. Güç kaynağına göre elektrikli motorlu ve hidrolik su tahrikli tipler bulunur.
Seçimde ilk belirleyici parsel büyüklüğü ve geometrisidir. Kare veya daireye yakın büyük parseller merkezi pivota, uzun dikdörtgen araziler lineer sisteme daha uygundur; kol uzunluğu sulanacak yarıçapa göre seçilmelidir. İkinci kritik nokta su kaynağının debisi ve basıncıdır: sistemin uç başlığına kadar yeterli basıncı taşıyacak pompa ve boru çapı gerekir, kaynak debisi kol uzunluğunun su ihtiyacını karşılamalıdır. Arazi eğimi ve toprak yapısı, kule motor gücü ve başlık seçimini etkiler; eğimli ve killi topraklarda düşük debili, yavaş dağıtan başlıklar tercih edilir ki yüzey akışı ve erozyon olmasın. Enerji kaynağı (elektrik hattı var mı, jeneratör mü) yatırım ve işletme maliyetini belirler. Galvaniz çelik gövde uzun ömür için önemlidir. İkinci elde tekerlek redüktörlerinin ve motorların çalışması, boru gövdesinde çürük ve delik olup olmadığı, kule dizilim doğrusallığının bozulmaması, elektrik panosu ve son kule güvenlik anahtarının sağlamlığı, başlıkların tıkalı veya kırık olmadığı mutlaka kontrol edilmelidir.
Verimli kullanım doğru sulama programıyla başlar. Bitkinin gelişme dönemine ve toprak nem durumuna göre pivotun dönüş hızı (yüzde ayarı) belirlenir; hız arttıkça verilen su azalır, yavaşladıkça artar. Su ve buharlaşma kaybını düşürmek için gündüzün en sıcak ve rüzgarlı saatleri yerine sabah erken veya akşamüstü sulama tercih edilmelidir. Başlık basıncı üretici kataloğundaki değerde tutulmalı, çok yüksek basınç suyu inceltip rüzgarla savurur, düşük basınç dağılımı bozar. Kule dizilimi düz kalmalı, güvenlik devresi (alignment) kolun aşırı bükülmesinde sistemi durduracak şekilde çalışır durumda olmalıdır. Fertigasyon yapılıyorsa gübre enjeksiyonu sulamanın sonuna doğru başlatılıp bitişten önce durdurularak boru içi durulanmalıdır. Güvenlik açısından sistem elektrikli olduğundan topraklaması sağlam olmalı, bakım öncesi enerji kesilmeli, dönen kule ve tekerleklere yaklaşılmamalı, yağmurlama alanına giren araç ve kişiler uyarılmalıdır. Kış öncesi hatlar su boşaltma vanalarından tam boşaltılıp donmaya karşı korunmalıdır.
Uzun ömür için düzenli kontrol şarttır. Sezon başında ve dönemsel olarak başlıklar tıkanma, aşınma ve kırılma yönünden gözden geçirilmeli, tıkalı olanlar temizlenmeli, aşınmış nozullar debiyi bozacağından değiştirilmelidir. Tekerlek redüktörleri ve dişli kutularının yağ seviyesi kontrol edilmeli, üreticinin belirttiği aralıkta yağ yenilenmelidir; kule motorlarının rulman ve kayışları dinlenmelidir. Lastik basınçları eşit tutulmalı, aşınan lastikler değiştirilmeli, yoksa kule dizilimi bozulup gövdeye yük biner. Elektrik panosu, son kule güvenlik anahtarı ve kabloların bağlantıları nem ve fare zararına karşı denetlenmelidir. En sık arıza noktaları tıkalı başlıklar, arızalı tekerlek redüktörü, dizilim (alignment) mikro şalter arızası, sızdıran boru contaları ve pompa basınç düşüklüğüdür. Galvaniz gövdedeki çizik ve pas noktaları erkenden onarılmalıdır. Kış aylarında sistem boşaltılıp hareketli aksama gres yapılmalı, mümkünse rüzgar almayan konumda park edilmelidir. Sezon sonu genel bakım ve yedek başlık, conta, sigorta bulundurmak duruş sürelerini kısaltır.
Geniş tarla parsellerini insan gücüne gerek kalmadan, merkez etrafında dönen bir su kolu ile otomatik ve üniform biçimde yağmurlama yöntemiyle sular. Mısır, yonca, patates, buğday, şeker pancarı gibi geniş açık tarla ürünlerinde işçiliği azaltır, suyu dengeli dağıtarak salma sulamaya göre su tasarrufu ve daha yüksek verim sağlar. Fertigasyonla gübre de suyla birlikte verilebilir.
Önce parsel büyüklüğü ve şekli belirlenir: kare ve daireye yakın araziler merkezi pivota, uzun dikdörtgen parseller lineer sisteme uygundur. Kol uzunluğu sulanacak yarıçapa göre, kule motor gücü ve başlık tipi arazi eğimi ile toprak yapısına göre seçilir. Su kaynağının debi ve basıncının sistemin uç başlığını besleyecek düzeyde olması ve galvaniz gövde tercih edilmesi önemlidir.
Sulanan alan kol uzunluğuna bağlıdır. Kol genelde 100 ila 500 metre arasında değişir ve dönerek daire çizer. Merkezi pivotlar kare parselin köşelerini sulayamadığı için alanın yaklaşık yüzde 78-80 kadarını kaplar; köşe kollu (corner) modeller kapsamı artırır, lineer sistemler dikdörtgen parselde neredeyse tüm alanı sular.
Damla sulama, suyu bitki kökü dibine damla damla verir ve genelde sıralı, meyve, sebze ve bağ gibi ürünlerde kullanılır. Pivot ise suyu yağmur gibi geniş alana üstten püskürtür ve mısır, yonca, buğday gibi sık ekilen tarla bitkilerine uygundur. Pivot büyük parselde işçiliği çok azaltır, damla ise birim başına su verimliliğinde öne çıkar.
En sık karşılaşılan sorunlar tıkalı veya aşınmış başlıklar, arızalı tekerlek redüktörü ve kule motoru, dizilim (alignment) güvenlik şalteri arızası, sızdıran boru contaları, lastik basınç dengesizliği ve pompa basınç düşüklüğüdür. Düzenli başlık temizliği, redüktör yağ kontrolü, lastik ve elektrik pano denetimi ile bu arızaların çoğu önlenir.
Harman üzerinde güncel pivot sulama sistemi ilanlarını inceleyin ya da kendi ekipmanınızı ücretsiz ilan verin.
Satılık Pivot Sulama Sistemi Pivot Sulama Sistemi Fiyatları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
