Menü
Mekanik ekim makinesi, tohumu depodan alıp toprağa belirli sıra aralığı ve derinlikte bırakan, tohum dağıtımını oluklu makara (fluted roller) ya da plaka gibi mekanik organlarla gerçekleştiren tarım aletidir. Elektronik veya pnömatik sisteme ihtiyaç duymadan, traktörün kuyruk milinden ya da toprakla temas eden tekerin dönüşünden hareket alarak çalışır. Özellikle buğday, arpa, yulaf, çavdar gibi hububat ve yonca, fiğ gibi sık ekilen ürünlerde yaygın kullanılır. Sıraya ekim yaparak tohumun tarlaya elle serpme yöntemine göre çok daha düzgün dağılmasını, çimlenmenin bir örnek olmasını ve tohum sarfiyatının azalmasını sağlar. Türkiye çiftçisinin en çok tercih ettiği ekim makinesi tipidir çünkü yapısı sade, bakımı kolay ve maliyeti hassas ekim makinelerine göre düşüktür. Küçük ve orta ölçekli işletmelerde hububat ekiminin temel makinesi olarak öne çıkar; doğru ayarla verimi belirgin biçimde yükseltir.
Mekanik ekim makinesi, tohumu toprağa üç işlevi tek geçişte birleştirerek yerleştirir: tohumu depodan ölçülü şekilde almak, açtığı çizilere düşürmek ve üzerini örterek toprakla temasını sağlamak. Depodan alınan tohum, oluklu makaralar sayesinde her sıraya eşit miktarda paylaştırılır; makara altındaki ayar sürgüsü açılıp kapanarak dekara atılacak tohum miktarını (ekim normu) belirler. Tohumlar borular yoluyla toprağı yaran ayaklara (çizel veya diskli gömücü ayak) iletilir ve istenen derinliğe bırakılır. Arkadaki baskı organları ya da kapatma tırmığı, tohumun üzerini toprakla örterek nem ile temasını artırır ve çimlenmeyi hızlandırır. Başlıca hububat (buğday, arpa, yulaf, çavdar, tritikale) ekiminde kullanılır; bazı modellerde ikinci depo ile ekimle eş zamanlı taban gübresi de verilebilir. Elle serpme ve diskaro ile karıştırma yöntemine göre tohumu sıraya, eşit derinliğe koyduğu için hem tohum sarfiyatını azaltır hem de tarla çıkışını düzgünleştirerek verimi yükseltir.
Mekanik ekim makineleri çeşitli ölçütlere göre ayrılır. Bağlantı biçimine göre asılı (üç nokta askı sistemine takılan, küçük-orta tarlalar için) ve çekilir (kendi şasisi ve tekerleği olan, geniş depolu, büyük işletme) tipler vardır. İş genişliğine göre modeller genellikle sıra sayısı ile anılır; 13, 16, 18, 20, 24 ve daha fazla ayaklı seçenekler bulunur; sıra aralığı çoğunlukla hububatta 12 ile 17 santim arasında ayarlanır. Gömücü ayak tipine göre iki temel grup öne çıkar: çizel (kültivatör tırnağı benzeri) ayaklı makineler taşsız, iyi hazırlanmış tavlı topraklarda ucuz ve dayanıklıdır; çift diskli veya tek diskli ayaklı makineler ise anıza ve sap artığı bulunan, taşlı veya sert zeminlerde daha az tıkanır ve daha düzgün derinlik tutar. Tohum dağıtım organına göre oluklu makaralı sistem hububatta standarttır; bazı makinelerde makara değişimiyle farklı iri tohumlara uyum sağlanır. Ayrıca sadece tohum atan tek depolu modeller ile tohum ve gübreyi ayrı depolardan veren kombine (gübreli) modeller ayrımı vardır.
Seçimde ilk ölçüt işletme büyüklüğü ve traktör gücüdür. Küçük-orta işletmede 13-16 sıralı asılı model, büyük arazide çekilir ve geniş depolu model mantıklıdır. Makinenin iş genişliği ve toprak direnci ile traktörün beygir gücü uyumlu olmalı; kaba bir yaklaşımla her sıra için birkaç beygir hesaplanır, asılı geniş makinelerde traktörün arka aks yükünü kaldırabilmesi önemlidir. Arazi tipine dikkat edilmeli: taşlı, anızlı ve sap artığı çok olan tarlalarda diskli gömücü ayak, temiz ve tavlı toprakta çizel ayak tercih edilir. Depo hacmi, ekim normu ayar aralığı, sıra aralığının ayarlanabilirliği ve gübre deposu ihtiyacı değerlendirilmelidir. İkinci elde şu noktalar kontrol edilir: oluklu makaraların aşınması ve kırığı, ayar sürgüsünün her sırada eşit açılıp açılmadığı, gömücü ayak uçlarının ve disklerin aşınması, tohum borularında çatlak veya tıkanma, şaft, zincir ve dişlilerdeki boşluk ile paslanma, tekerlek ve rulmanların sağlamlığı, depo iç yüzeyinde pas ve delik. Yedek parça bulunabilirliği ve teknik kılavuzun mevcudiyeti de uzun vadede önemlidir.
Verimli kullanım doğru ayarla başlar. Önce ekim derinliği: hububatta genellikle 3 ile 5 santim arası uygundur; derinlik ayar kolu ve baskı yayı ile ayarlanır, tarla başında birkaç metre denedikten sonra tohumun üzeri açılıp kontrol edilir. Ekim normu (dekara tohum) ayar sürgüsü ve dişli kademesiyle belirlenir; kalibrasyon için makine kaldırılıp bir tekere karşılık düşen tohum tartılarak dekar miktarı hesaplanır, gerçek ekim öncesi bu kalibrasyon mutlaka yapılmalıdır. Çalışma hızı sabit ve orta tutulmalı; aşırı hız tohum dağılımını bozar, sekmeye ve düzensiz derinliğe yol açar. Depoyu ekim sırasında bitirmeden, sıra atlamamak için tarla dönüşlerinde makineyi zamanında kaldırıp indirmek gerekir. Güvenlik açısından ayar, temizlik ve kalibrasyon işlemleri traktör kapalı ve el freni çekiliyken yapılmalı; kuyruk milli modellerde mil koruma muhafazası takılı olmalı, dönen organlara asla el sokulmamalıdır. Makine kaldırılıyken altına girilmemeli, hidrolik iniş riski için destek konulmalıdır. Islak ve çamurlu toprakta çalışmaktan kaçınmak hem ekim kalitesini korur hem tıkanmayı azaltır.
Bakımın temeli her ekim sonrası temizliktir. Depoda kalan tohum ve gübre boşaltılmalı, oluklu makara ve ayar bölmesi hava veya fırça ile temizlenmelidir; özellikle gübre kalıntısı nem çekip metali kısa sürede paslandırdığı ve delik açtığı için gübre deposu her kullanımdan sonra iyice boşaltılıp kurutulmalıdır. Zincir, dişli, şaft ve rulmanlar sezon içinde düzenli yağlanmalı, gres nipelleri ihmal edilmemelidir. Tohum borularının tıkalı olup olmadığı, çatlak veya ezik bulunup bulunmadığı kontrol edilmeli; ezik boru sıra atlamaya yol açar. Gömücü ayak uçları ve diskler aşındıkça derinlik tutmaz, zamanında değiştirilmelidir. Sık arıza noktaları: makara ayar sürgüsünün sıkışması, bir sıranın nemli tohumla tıkanması, zincir gevşemesi ya da atması, rulman sesi ve tohum dağılımının sıralar arasında eşitsizleşmesidir. Saklamada makine kuru ve üstü kapalı yerde tutulmalı, metal yüzeylere ince yağ sürülerek pas önlenmeli, diskler ve yaylar korunmalıdır. Sezon başında kalibrasyon ve tüm ayarların gözden geçirilmesi hem verimi korur hem makinenin ömrünü belirgin biçimde uzatır.
Tohumu depodan ölçülü biçimde alıp toprağa belirli sıra aralığı ve derinlikte bırakır, üzerini örterek çimlenmeyi düzgünleştirir. Başta buğday, arpa, yulaf gibi hububat ekiminde kullanılır; sıraya ekim yaptığı için elle serpmeye göre tohum sarfiyatını azaltır ve tarla çıkışını bir örnek hale getirerek verimi yükseltir.
Önce işletme büyüklüğü ve traktör gücüne bakılır: küçük-orta arazide 13-16 sıralı asılı model, büyük arazide geniş depolu çekilir model uygundur. Arazi taşlı ve anızlıysa diskli gömücü ayak, temiz tavlı toprakta çizel ayak tercih edilir. İş genişliği traktör gücüyle uyumlu olmalı, depo hacmi ve ekim normu ayar aralığı değerlendirilmelidir.
Mekanik makine tohumu oluklu makara gibi mekanik organlarla dağıtır; yapısı sade, bakımı kolay, maliyeti düşüktür ve hububat gibi sık ekilen ürünlerde idealdir. Pnömatik hassas ekim makinesi ise tohumu hava basıncıyla tek tek yerleştirir; mısır, ayçiçeği, pancar gibi tek tohum bırakılan ürünler için kullanılır ve daha pahalıdır.
Derinlik, ayar kolu ve baskı yayı ile ayarlanır; hububatta genellikle 3-5 santim uygundur ve tarla başında deneyip tohumun üzeri açılarak kontrol edilir. Dekara tohum miktarı ayar sürgüsü ve dişli kademesiyle belirlenir; ekim öncesi makine kaldırılıp tekere karşılık düşen tohum tartılarak kalibrasyon yapılması şarttır.
Oluklu makaraların aşınma ve kırığı, ayar sürgüsünün her sırada eşit açılması, gömücü ayak uçları ile disklerin aşınması, tohum borularında çatlak veya tıkanma kontrol edilmelidir. Ayrıca zincir, dişli ve rulmanlardaki boşluk ve paslanma, depo içinde pas ve delik ile gübre deposunun durumu incelenmeli, yedek parça bulunabilirliği sorulmalıdır.
Kaynak: Tarımsal Mekanizasyon ve Ziraat Mühendisliği Genel Teknik Kaynakları.
Harman üzerinde güncel mekanik ekim makinesi ilanlarını inceleyin ya da kendi ekipmanınızı ücretsiz ilan verin.
Satılık Mekanik Ekim Makinesi Mekanik Ekim Makinesi Fiyatları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
