Menü
Çapa makinesi, sıra halinde ekilen ürünlerde bitki sıralarının arasında kalan toprağı işleyen ve yabancı otları mekanik olarak yok eden bir tarım aletidir. Ara çapa olarak da anılan bu makine, otlarla kimyasal ilaç kullanmadan mücadele etme, toprak yüzeyindeki kaymak tabakasını kırma ve toprağı havalandırma amacıyla kullanılır. Traktöre bağlanan tiplerinin yanında küçük parseller için tek elden yürütülen motorlu tipleri de bulunur. Mısır, ayçiçeği, pamuk, şeker pancarı, patates, domates ve biber gibi çapa isteyen ürünlerde yaygın olarak tercih edilir.
Ara çapa makinesinin temel işlevi, sıra aralarındaki yabancı otları kökünden sökerek veya keserek bitkinin su ve besin maddeleri için otlarla rekabetini önlemektir. Bunun yanında sulama ve yağış sonrası toprak yüzeyinde oluşan sert kaymak tabakasını kırar, böylece toprağın hava alması ve suyun daha iyi tutulması sağlanır. Toprağın gevşetilmesi kök gelişimini destekler ve buharlaşmayı azaltarak nemin korunmasına yardımcı olur. Kaynaklara göre çapalama, hem kimyasal ilaç kullanımını azaltan hem de ürün verimini olumlu etkileyen bir kültürel bakım işlemidir. Bazı tiplerde çapa işlemiyle birlikte gübre verme veya toprak boğaz doldurma işi de aynı geçişte yapılabilir.
Çapa makineleri hareket kaynağına ve çalışan uç yapısına göre farklı gruplara ayrılır. Tahrik biçimine göre en yaygın iki grup, traktör kuyruk milinden (PTO) hareket alan frezeli tipler ile hareketli parçası olmayıp toprak içinde çekilerek çalışan yaylı veya sabit uçlu tiplerdir. Frezeli ara çapa, döner bıçaklarıyla toprağı ufalar ve otları parçalar; daha ince ve düzgün bir işleme sağlar. Yaylı ara çapa ise ördek ayağı, pabuç veya patlatma bacağı denilen uç demirleriyle otları keser ve toprağı kabartır; genellikle daha basit ve düşük güç isteyen bir yapıdadır. Çalışma genişliğine göre tek sıralı veya çok sıralı modeller vardır. Ayrıca gübre haznesi bulunan gübreli tipler ile sadece çapalama yapan gübresiz tipler mevcuttur. Küçük bahçeler için tek kişinin yürüterek kullandığı motorlu (benzinli veya dizel) el tipi çapa makineleri de bu ailenin bir parçasıdır.
Seçimde ilk ölçüt, işlenecek üründeki sıra aralığı ve tarla büyüklüğüdür; makinenin sıra sayısı ve iş genişliği bu aralığa göre ayarlanabilmelidir. Traktörle çekilen tiplerde makinenin güç ihtiyacı ile traktörün gücü uyumlu olmalıdır. Ünitelerin şasi üzerinde kolayca kaydırılıp farklı sıra aralıklarına ayarlanabilmesi, çalışma derinliğini belirleyen derinlik ayar tekerleklerinin bulunması ve engebeli arazide her ünitenin bağımsız hareket ederek sabit derinlik koruması önemli üstünlüklerdir. Bitkiye zarar vermeden sıraya çok yakın çalışabilen yıldız disk gibi koruyucu donanımlar tercih sebebidir. Uç demiri tipi (ördek ayağı, pabuç, patlatma bacağı) toprak yapısına ve işleme amacına göre seçilmelidir. Malzeme kalitesi, uç demirlerinin aşınmaya dayanıklılığı, yedek parça bulunabilirliği ve gübre verme gibi ek donanım ihtiyaçları da değerlendirilmelidir.
Ara çapa makinesi, ürün belirli bir boya ulaştıktan sonra, bitki sıralarına zarar vermeyecek şekilde sıraların tam ortasından geçirilerek çalıştırılır. Frezeli tiplerde döner bıçaklar traktör kuyruk milinden aldığı hareketle toprağı ufalayıp otları parçalar; yaylı ve sabit uçlu tiplerde ise uç demirleri toprak içinde ilerledikçe otların köklerini keser ve toprağı kabartır. Çalışma derinliği, şasiye bağlı ayar tekerlekleriyle belirlenir ve genellikle yüzeye yakın tutularak bitki köklerinin zedelenmesi önlenir. Üniteler istenen sıra aralığına göre şasi üzerinde kaydırılarak konumlandırılır. İş hızı, toprak nemi ve ot yoğunluğuna göre ayarlanır; toprak tavında iken çalışmak hem daha temiz sonuç verir hem de makineyi zorlamaz. Gübreli tiplerde çapalama sırasında sıra kenarına gübre bırakılabilir.
Her kullanım sonrası uç demirleri, bıçaklar ve şasi üzerine yapışan toprak ile bitki artıkları temizlenmelidir; birikinti hem aşınmayı hem de ağırlığı artırır. Aşınan veya körelen ördek ayağı, pabuç ve bıçaklar zamanında kontrol edilip gerektiğinde değiştirilmelidir, çünkü körelmiş uçlar otu kesmek yerine ezerek işi kötüleştirir ve güç ihtiyacını artırır. Cıvata ve bağlantı noktalarının sıkılığı düzenli denetlenmeli, gevşeyenler yeniden sıkılmalıdır. Frezeli tiplerde kuyruk mili şaftı ve yatakların yağlama noktaları üretici talimatına göre gresle yağlanmalıdır. Çalışma sırasında derinlik ve sıra ayarları bitkiye zarar vermeyecek biçimde dikkatle yapılmalı, taşlı arazilerde uçların çarpmasına karşı temkinli olunmalıdır. Sezon sonunda makine temizlenip kuru bir yerde saklanmalı, metal yüzeylerin paslanmaması için koruyucu önlem alınmalıdır.
Sıra halinde ekilen çapalı ürünlerde kullanılır. Mısır, ayçiçeği, pamuk, şeker pancarı, patates, domates, biber, fasulye, karpuz ve kavun gibi sıra arası mesafesi makinenin geçişine uygun ürünlerde tercih edilir. Sıraların arasında yeterli boşluk bırakılmış her üründe uygulanabilir.
Frezeli tip traktör kuyruk milinden hareket alan döner bıçaklarla toprağı ufalar ve daha ince bir işleme sağlar. Yaylı tip ise dönen parça içermez; ördek ayağı ve pabuç gibi uç demirleriyle toprak içinde çekilerek otları keser ve toprağı kabartır. Yaylı tip daha basit yapıda ve genellikle daha az güç ister.
Mekanik çapalama, sıra aralarındaki otların önemli bölümünü kimyasal kullanmadan temizler ve ilaç ihtiyacını azaltır. Ancak sıra üzerinde bitkiye çok yakın çıkan otlarda etkisi sınırlı kalabilir. Bu nedenle birçok üretici mekanik çapalamayı bütünsel bir yabancı ot yönetiminin parçası olarak kullanır.
Derinlik, şasiye bağlı ayar tekerlekleri yardımıyla belirlenir. Bitki köklerine zarar vermemek için genellikle yüzeye yakın, sığ bir derinlik tercih edilir. Engebeli arazide her ünitenin bağımsız hareket edebildiği modeller derinliği daha kararlı tutar.
Küçük parseller ve bahçeler için tek kişinin yürüterek kullandığı motorlu el tipi çapa makineleri uygundur; benzinli, dizel veya elektrikli seçenekleri bulunur. Geniş tarlalarda ise traktöre bağlanan çok sıralı ara çapa makineleri daha verimli çalışır. Seçim, alanın büyüklüğüne ve sıra düzenine göre yapılmalıdır.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı - Tarımsal Teknolojiler ve Mekanizasyon.
Harman üzerinde güncel çapa makinesi (ara çapa) ilanlarını inceleyin ya da kendi ekipmanınızı ücretsiz ilan verin.
Satılık Çapa Makinesi (Ara Çapa) Çapa Makinesi (Ara Çapa) Fiyatları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
