Kanola yetiştiriciliğinde sık görülen hastalık ve zararlıların belirtileri, etmenleri ve önleyici kültürel önlemleri. Aşağıdaki bilgiler resmi kaynaklara dayanır ve tanıtım amaçlıdır; kesin teşhis ve kimyasal mücadele için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne danışılmalıdır.
Kanola Hastalıkları
Mildiyö
Hyaloperonospora parasitica
Belirti: Yaprakların üst yüzeyinde önce soluk sarımsı, açık yeşil lekeler oluşur. Bu lekelerin altında, yaprağın alt yüzeyinde gri beyaz renkte tüy benzeri pamuksu bir küf tabakası görülür. Zamanla lekeler kahverengileşip kurur ve genç fidelerde gelişme geriliği ile ölümlere yol açabilir.
Etmen / koşul: Serin ve nemli havalarda, özellikle çiğli sabahlar ve uzun süreli yaprak ıslaklığında hızla gelişir. Sık ekim ve havasız tarlalarda yayılımı artar.
Önlem: Sık ekimden kaçınılmalı, tarla içi hava akımı sağlanmalı ve münavebe uygulanmalıdır. Dayanıklı çeşit kullanımı ve hastalıklı bitki artıklarının tarladan uzaklaştırılması yararlıdır.
Kolza Kök Uru
Plasmodiophora brassicae
Belirti: Kök ve kökboğazında şişkin, gal şeklinde urlar ve şekil bozuklukları oluşur. Bu urlar suyun ve besinin iletimini engellediği için bitki gündüz sıcağında pörsür, sararır ve bodur kalır. İleri dönemde kökler çürüyerek bitki tamamen kuruyabilir.
Etmen / koşul: Asidik, nemli ve drenajı kötü topraklarda şiddetlenir. Etmen toprakta uzun yıllar canlı kalabilir.
Önlem: Bulaşık tarlalarda uzun süreli münavebe yapılmalı, drenaj iyileştirilmeli ve toprak asitliği düzeltilmelidir. Hastalıklı bitkiler kökleriyle sökülüp imha edilmeli, alet ekipman temizliğine dikkat edilmelidir.
Kurşuni Küf
Botrytis cinerea
Belirti: Yaprak, sap, çiçek ve kapsüllerde önce sulu, kahverengi çürük lekeler belirir. Nemli koşullarda bu lekelerin üzeri kurşuni gri renkte, tozlanan kadifemsi bir küf tabakasıyla kaplanır. Saldaki lekeler bitkinin üst kısmının solup devrilmesine ve kapsüllerde tane dökülmesine neden olur.
Etmen / koşul: Yüksek nem, serin hava ve sık bitki örtüsünün olduğu, yaralanmış ya da yaşlanmış dokularda hızla gelişir.
Önlem: Sık ekimden kaçınılmalı, tarla havalandırması artırılmalı ve aşırı azotlu gübrelemeden kaçınılmalıdır. Hasat artıkları ve hastalıklı bitki kalıntıları tarladan temizlenmelidir.
Kanola Zararlıları
Toprak Pireleri
Phyllotreta spp.
Zarar şekli: Küçük, sıçrayan koyu renkli böceklerdir. Çıkıştan hemen sonra genç fidelerin çenek yaprakları ve ilk gerçek yapraklarında çok sayıda küçük yuvarlak delikler ve elek görünümü oluşturur. Yoğun zararda fideler kavrularak kuruyabilir ve tarlada boşluklar oluşur.
Koşul: Sıcak ve kuru ilkbahar havalarında, özellikle yavaş gelişen genç fide döneminde aktiftir.
Önlem: Erken ve uygun nem koşullarında ekim yapılarak fidelerin hızlı geçmesi sağlanmalı, yabancı ot temizliği ve münavebe ile böcek yoğunluğu azaltılmalıdır.
Lahana Yaprak Biti (Kanola Yaprak Biti)
Brevicoryne brassicae
Zarar şekli: Yaprakların alt yüzeyinde ve sürgün uçlarında grimsi beyaz mumlu tozla kaplı yoğun koloniler oluşturur. Öz suyu emdiği için yapraklar kıvrılır, sararır ve gelişme durur. Salgıladıkları tatlımsı madde üzerinde siyah is küfü gelişir; çiçek ve kapsülleri sararak tane bağlamayı azaltır.
Koşul: Sıcak ve kurak geçen ilkbahar aylarında hızla çoğalır ve koloniler büyür.
Önlem: Tarla ve çevresindeki yabancı otlar temizlenmeli, dengeli gübreleme yapılmalı ve uğur böceği gibi doğal düşmanlar korunmalıdır.
Kanola Sap Hortumlu Böceği
Ceutorhynchus spp.
Zarar şekli: Erginleri hortum benzeri ağız yapısına sahip küçük böceklerdir. Larvalar sap ve yaprak sapı içinde galeriler açarak beslenir; saldaki dokuyu kemirir. Zarar gören saplar zayıflar, bükülür, çatlar ve bitki devrilebilir; şiddetli zararda verim belirgin düşer.
Koşul: İlkbaharda sıcaklığın artmasıyla erginler aktif hale gelir ve sapların uzama döneminde yumurta bırakır.
Önlem: Münavebe uygulanmalı, hasat sonrası bitki sapları ve artıkları parçalanıp imha edilerek larvaların barınması engellenmelidir. Komşu kolza tarlalarından uzak ekim tercih edilmelidir.
Tarla Salyangozu ve Sümüklü Böcek
Zarar şekli: Geceleri ve nemli havalarda aktif olup yaprak ve fideleri kemirir, düzensiz büyük delikler ve kenar yenikleri bırakır. Geçtikleri yerlerde parlak, kuruyunca gümüş renginde salgı izleri görülür. Genç fidelerde gövdeyi kemirerek bitki kaybına yol açabilir.
Koşul: Serin, yağışlı ve yüksek nemli dönemlerde, bitki artığı yoğun ve gölgeli nemli tarlalarda çoğalır.
Önlem: Tarla içi ve kenarlarındaki yabancı ot ile bitki artıkları temizlenmeli, drenaj sağlanmalıdır. Tarla kenarlarına tuzak yerleri oluşturularak toplanıp imha edilebilir.
Önemli uyarı: Bu sayfa hastalık ve zararlıları tanıma amacıyla anlatır; ilaç ve doz önerisi içermez. Kimyasal mücadele yalnızca ruhsatlı bitki koruma ürünleriyle, etiket talimatına ve resmi Zirai Mücadele Teknik Talimatlarına uygun yapılmalıdır. Kesin teşhis ve uygulama için en yakın İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya reçete yazmaya yetkili kişiye danışın.
Sık Sorulan Sorular
Kanola mildiyö belirtileri nelerdir?
Yaprakların üst yüzeyinde önce soluk sarımsı, açık yeşil lekeler oluşur. Bu lekelerin altında, yaprağın alt yüzeyinde gri beyaz renkte tüy benzeri pamuksu bir küf tabakası görülür. Zamanla lekeler kahverengileşip kurur ve genç fidelerde gelişme geriliği ile ölümlere yol açabilir.
Kanola kolza kök uru belirtileri nelerdir?
Kök ve kökboğazında şişkin, gal şeklinde urlar ve şekil bozuklukları oluşur. Bu urlar suyun ve besinin iletimini engellediği için bitki gündüz sıcağında pörsür, sararır ve bodur kalır. İleri dönemde kökler çürüyerek bitki tamamen kuruyabilir.
Kanola kurşuni küf belirtileri nelerdir?
Yaprak, sap, çiçek ve kapsüllerde önce sulu, kahverengi çürük lekeler belirir. Nemli koşullarda bu lekelerin üzeri kurşuni gri renkte, tozlanan kadifemsi bir küf tabakasıyla kaplanır. Saldaki lekeler bitkinin üst kısmının solup devrilmesine ve kapsüllerde tane dökülmesine neden olur.
Kanola toprak pireleri zararı nasıl anlaşılır?
Küçük, sıçrayan koyu renkli böceklerdir. Çıkıştan hemen sonra genç fidelerin çenek yaprakları ve ilk gerçek yapraklarında çok sayıda küçük yuvarlak delikler ve elek görünümü oluşturur. Yoğun zararda fideler kavrularak kuruyabilir ve tarlada boşluklar oluşur.
Kanola lahana yaprak biti (kanola yaprak biti) zararı nasıl anlaşılır?
Yaprakların alt yüzeyinde ve sürgün uçlarında grimsi beyaz mumlu tozla kaplı yoğun koloniler oluşturur. Öz suyu emdiği için yapraklar kıvrılır, sararır ve gelişme durur. Salgıladıkları tatlımsı madde üzerinde siyah is küfü gelişir; çiçek ve kapsülleri sararak tane bağlamayı azaltır.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü - Kanola Tarımı (Dr. Sami Süzer) (bağlantı). Zirai mücadele için TAGEM Zirai Mücadele Teknik Talimatları (TAGEM Yayınlar).
Deneyimini iyileştirmek için çerez kullanıyoruz. Zorunlu olmayanlar yalnızca onayınla çalışır. Detay: Çerez Aydınlatma Metni.
Çerez Tercihleri
Zorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
+ Kesinlikle Gerekli (Zorunlu) ÇerezlerHer Zaman Aktif
Oturum, güvenlik ve dil tercihi gibi sitenin çalışması için gereklidir. Devre dışı bırakılamaz.
+ İşlevsel Çerezler
Önceki ziyaret ve seçimlerinize dayanarak (örn. son aramalar, favori filtreler) daha kişisel bir deneyim sunar; üçüncü taraf tedarikçiler tarafından yerleştirilebilir.
Yurt Dışı Aktarım İzniAçık rıza metni kapsamında onay vermek için imleci kaydırın.
+ Performans ve Analitik Çerezleri
İnternet Sitesi ziyaret ve trafiğini takip ve analiz etmemizi sağlar; hangi alanların sık ya da seyrek ziyaret edildiğini görüp trafiği optimize ederiz.
Yurt Dışı Aktarım İzni (Google)Açık rızanızı vermeniz halinde, Google Analytics çerezleriyle işlenen kişisel verileriniz raporlama amacıyla yurt dışında yerleşik Google LLC'ye aktarılabilecektir.
+ Kişiselleştirilmiş Reklam ve Pazarlama Çerezleri
Görüntüleme geçmişinize ve ziyaretçi profilinize uygun olarak, sitede veya site harici mecralarda kişiselleştirilmiş ürün ve hizmet tanıtımı yapmak için kullanılır.
Yurt Dışı Aktarım İzni (Facebook)Açık rızanızı vermeniz halinde, Facebook Pixel çerezleriyle işlenen kişisel verileriniz kişiselleştirilmiş reklam sunumu amacıyla yurt dışında yerleşik Meta Inc.'e aktarılabilecektir.
