Ana SayfaHayvancılıkHemşin Koyunu

Hemşin Koyunu Özellikleri ve Verimi

Koyun Irkı

Hemşin koyunu, Doğu Karadeniz Bölgesinde başlıca Artvin ve Rize yörelerinde yetiştirilen yerli bir koyun ırkıdır. Adını yetiştirildiği Hemşin bölgesinden alır ve yörenin yağışlı, engebeli ve sis oranı yüksek dağlık iklimine uyum sağlamış bir genotiptir. Kaynaklara göre et ve süt yönlü kombine (çift amaçlı) bir ırk olarak değerlendirilir; ayrıca yapağısından da yararlanılır. Türkiye açısından yerel gen kaynağı niteliği taşıyan bu ırkın populasyonu görece sınırlıdır ve literatürde nesli tehlike altındaki yerli ırklar arasında anılarak koruma çalışmalarına konu edilmektedir. Bölge çiftçisi için geleneksel geçim kaynağı olma özelliğini sürdürmektedir.

Hemşin Koyunu Özellikleri

Kaynaklara göre Hemşin koyunu orta iri ve sağlam yapılıdır; boynu kısa, göğsü nispeten dar, sağrı ve bacakları orta yüksekliktedir. Vücut rengi genellikle siyahtan kahverengiye değişir; kirli beyaz renkte olanlarına da rastlanır. Yüz ve baş bölgesi genel olarak yapağı ile örtülüdür, arka bacaklar ince yapağıyla kaplıdır. Çoğunlukla boynuzsuzdur; boynuzlu erkeklerde boynuz iri ve helezoni biçimlidir. Yerli koyun ırkları içinde en uzun kuyruk yapılarından birine sahip olduğu belirtilir. Doğu Karadenizin nemli, yağışlı ve dağlık koşullarına uyum sağlamış, dayanıklı ve merada gezginci bir ırk olarak öne çıkar.

Hemşin Koyunu Verimi

Hemşin koyunu et ve süt yönlü kombine bir ırk olarak yetiştirilir; yapağısından da yararlanılır. Kaynaklara göre günlük canlı ağırlık artışı erkeklerde yaklaşık 215 gram, dişilerde yaklaşık 180 gram düzeyinde bildirilmektedir. Yıllık yapağı verimi kaynaklarda ortalama 1,5 kilogram civarında gösterilir; yapağı daha çok kaba/halı tipi kullanıma uygundur. Döl veriminin literatürde yüksek olduğu, sürü düzeyinde yaklaşık yüzde yüz oranında ifade edildiği belirtilmektedir. Süt verimi bakımından bölgenin geleneksel işletme koşullarında kuzu büyütme ve ev tüketimine yetecek düzeyde olduğu değerlendirilir. Bu değerler bakım, besleme ve mera koşullarına göre değişebilir; kesin rakamlar işletmeden işletmeye farklılık gösterir.

Hemşin Koyunu Bakımı

Hemşin koyunu, Doğu Karadenizin yağışlı, nemli ve engebeli mera koşullarına uyum sağladığı için ekstansif ve yaylacı üretime uygundur. Otlatmaya dayalı beslenme temeldir; yaz aylarında yaylalarda mera, kış döneminde kaba yem (kuru ot, saman) ve gerektiğinde kesif yem takviyesi ile beslenebilir. Barınakların rutubete karşı iyi havalandırılan, kuru ve rüzgar almayan yapıda olması yörenin yağışlı iklimi açısından önemlidir. Temiz su, düzenli mera erişimi ve kuzulama döneminde ek bakım verimi destekler. Herhangi bir sağlık sorununda mutlaka veteriner hekime başvurulmalıdır.

Not: Sağlık sorunlarında ve hastalıklarda mutlaka veteriner hekime başvurun; bu içerik tıbbi tavsiye değildir.

Avantajları ve Dikkat Edilecekler

Artıları arasında Doğu Karadenizin zorlu, nemli ve dağlık iklimine yüksek uyum, meradan iyi yararlanma, dayanıklılık ve kaynaklara göre yüksek döl verimi sayılabilir; et ve süt yönlü çift amaçlı yapısı bölge işletmeleri için esneklik sağlar. Dikkat edilecek yanları ise populasyonunun sınırlı olması ve literatürde nesli tehlike altındaki yerli ırklar arasında anılmasıdır; damızlık temini güçleşebilir. Yapağısının ince yapağı tipi yerine daha çok kaba/halı tipi olması ve verim düzeyinin bakım koşullarına duyarlılığı da göz önünde bulundurulmalıdır. Yerel gen kaynağı olarak korunması önerilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Hemşin koyunu nerede yetiştirilir?

Hemşin koyunu başlıca Doğu Karadeniz Bölgesinde, özellikle Artvin ve Rize yörelerinde yetiştirilen yerli bir ırktır. Adını Hemşin bölgesinden almış ve yörenin yağışlı, dağlık iklimine uyum sağlamıştır.

Hemşin koyunu hangi amaçla yetiştirilir?

Kaynaklara göre et ve süt yönlü kombine (çift amaçlı) bir ırktır. Ayrıca yapağısından da yararlanılır; yapağısı daha çok kaba veya halı tipi kullanıma uygundur.

Hemşin koyununun rengi ve görünüşü nasıldır?

Vücut rengi genellikle siyahtan kahverengiye değişir, kirli beyaz olanlarına da rastlanır. Orta iri ve sağlam yapılıdır, çoğunlukla boynuzsuzdur ve yerli ırklar içinde en uzun kuyruk yapılarından birine sahiptir.

Hemşin koyunu boynuzlu mudur?

Hemşin koyunları çoğunlukla boynuzsuzdur. Boynuzlu erkeklerde ise boynuz iri ve helezoni biçimde olur; dişiler genellikle boynuzsuzdur.

Hemşin koyununun nesli tehlike altında mı?

Literatürde Hemşin, populasyonu sınırlı ve nesli tehlike altındaki yerli koyun ırkları arasında anılmakta olup koruma çalışmalarına konu edilmektedir. Bu nedenle yerel gen kaynağı olarak korunması önerilir.

Kaynak: Koyuncuk Çiftliği - Yerli Koyun Irkları / Vikipedi Hemşin Koyunu.

Diğer Hayvan Irkları

Merinos Koyunu Kıvırcık Koyunu Karayaka Koyunu Sakız Koyunu Morkaraman Koyunu İvesi Koyunu

Hemşin Koyunu almak veya satmak mı istiyorsunuz?

Harman üzerinde hayvancılık ilanlarını inceleyebilir ya da kendi hayvanınızı ücretsiz ilan verebilirsiniz.

Hayvancılık İlanları Ücretsiz İlan Ver