Menü
Domates, Türkiye'de sofralık tüketimden salça ve konserve sanayiine kadar geniş bir kullanım yelpazesine sahip olduğu için çeşit bakımından son derece zengindir. Domateste çeşitlenme temel olarak meyvenin kullanım amacına göre gerçekleşir: taze tüketilen sofralık tipler, ezilerek işlenen salçalık tipler, süsleme ve atıştırmalık kiraz tipleri ile sanayi domatesleri birbirinden ayrılır. Bunun yanında meyve iriliği (iri dilimlik ile küçük kokteyl arası), renk (klasik kırmızı, pembe, sarı, koyu kahve tonları), meyve şekli (yuvarlak, basık, sivri erik, kalp) ve etli olup olmaması da çeşitleri belirleyen ölçütlerdir. Bölgesel olarak Elazığ, Ege ve Antalya kendi domates karakterleriyle öne çıkar: Elazığ kalın etli salçalık domatesiyle, Ege pembe ve aromalı sofralık tipleriyle, Antalya ise örtüaltı sera üretiminde hibrit sofralık domatesleriyle tanınır. Açık tarla ve sera üretimi farkı da çeşit tercihini etkiler; sera için raf ömrü uzun, taşımaya dayanıklı tipler seçilirken, açık tarla ve köy üretiminde daha aromatik yerli tipler yaygındır. Aşağıda Türkiye'de yaygın olarak yetiştirilen ve pazarda tanınan başlıca domates çeşit ve tiplerini bulabilirsiniz.
Kalın etli, az sulu ve az çekirdekli yapısıyla salçalık olarak öne çıkan yöresel bir domatestir. Elazığ ve çevresinde açık tarlada yetiştirilir, koyu kırmızı rengi ve yoğun aroması nedeniyle ev salçası ve kurutmalık için tercih edilir.
Ege Bölgesi başta olmak üzere Manisa ve İzmir çevresinde sevilen, kabuğu ince ve rengi pembeye çalan sofralık bir tiptir. Etli, tatlı ve düşük asitli olması sayesinde çiğ tüketimde ve salatalarda aranır.
İri, basık yuvarlak ve çok etli meyveleriyle bilinen dilimlik domatestir. Tek dilimi ekmek arası ve hamburgeri kapatacak büyüklükte olduğundan sandviç ve tost gibi kullanımlarda tercih edilir.
Kiraz iriliğinde, salkım halinde ve çok sayıda meyve veren küçük taneli bir tiptir. Yüksek şeker oranı sayesinde tatlımsıdır; salata süslemesinde, atıştırmalık ve kahvaltılık olarak tüketilir.
Kiraz domatesten biraz daha iri, sofralık yuvarlak domatesten daha küçük ara boy bir çeşittir. Salkımda toplu olgunlaşır, dengeli tatlı-ekşi aromasıyla salata ve garnitürlerde kullanılır.
Meyveleri sapıyla birlikte salkım halinde hasat edilen sofralık bir tiptir. Sapıyla satılması tazelik izlenimi verdiği için markette rağbet görür; orta boy, parlak kırmızı ve dayanıklı meyveleri vardır.
Uzunca, erik veya armut biçimli, az sulu ve kalın etli sanayi tipi domatestir. Su oranının düşük olması salça ve domates konservesi yapımında verimi artırdığından işleme sanayisinde ve ev salçasında kullanılır.
Kalp biçimli, iri ve dilimlerinde neredeyse hiç boşluk bulunmayan çok etli bir çeşittir. Yoğun aroması ve az çekirdeği ile sofralık dilimlik tüketimde ve mevsim salatalarında değerlidir.
Türkiye pazarında en yaygın görülen, orta iri, düzgün yuvarlak ve parlak kırmızı klasik sofralık tiptir. Dengeli tadı ve dayanıklılığı ile hem çiğ tüketimde hem yemeklerde çok amaçlı kullanılır.
Olgunlaştığında kabuğu kırmızıdan koyu kahve ve yeşilimsi tonlara dönen, tatlımsı ve yoğun aromalı bir çeşittir. Çıtır etli yapısıyla daha çok salatalarda ve özel sofralık kullanımda tercih edilir.
Olgunlukta sarı renge dönen, klasik kırmızı domatese göre daha düşük asitli ve yumuşak tatlı bir tiptir. Renk kontrastı sağladığı için salatalarda ve süslemede kullanılır, genelde kiraz veya küçük boyda bulunur.
Belirli bir hibrit çeşide bağlı olmayan, tohumu yıllarca saklanarak köy üretiminde sürdürülen aromatik domateslerdir. İnce kabuklu ve yoğun kokulu olsalar da raf ömrü kısadır; genelde tarla üretiminde ve yerel pazarlarda satılır.
Antalya ve çevresindeki seralarda yetiştirilen, taşımaya ve raf ömrüne dayanıklı hibrit sofralık tiplerin genel adıdır. Kış aylarında da üretim sağladığı için Türkiye'nin sofralık domates arzında önemli yer tutar.
Salçalık domatesler kalın etli, az sulu ve az çekirdeklidir; su oranı düşük olduğu için kaynatıldığında yüksek verim verir ve salça, konserve, kurutmalık için uygundur. Sofralık domatesler ise daha sulu, ince kabuklu ve çiğ tüketimde aromatiktir. Elazığ ve sivri erik tipleri salçalık, yuvarlak ve pembe tipler sofralık grubuna girer.
Aroma büyük ölçüde çeşide ve yetiştirme koşuluna bağlıdır. Genel olarak açık tarlada yetişen yerli (köy) domatesleri, pembe domates ve öküz kalbi tipi çok etli çeşitler daha yoğun koku ve tat verir. Sera hibritleri dayanıklılık ve raf ömrü için seçildiğinden aroma bakımından yerli tiplerin gerisinde kalabilir.
Hayır, ikisi farklı boy gruplarıdır. Kiraz domates kiraz iriliğinde en küçük taneli tiptir ve genelde salkımda çok sayıda meyve verir. Kokteyl domates ise kiraz domatesten biraz daha iri, sofralık yuvarlak domatesten daha küçük olan ara boydur. İkisi de salata ve atıştırmalıkta kullanılır.
Pembe domatesin kabuğu ince, eti tatlı ve asit oranı düşüktür; bu yüzden çiğ tüketimde ve salatada damak tadına daha uygun bulunur. Özellikle Ege Bölgesi'nde yetiştirilen pembe tipler yumuşak aroması ile bilinir. Buna karşılık ince kabuklu olduğu için taşımaya ve uzun raf ömrüne kırmızı sofralık tipler kadar dayanıklı değildir.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı. Çeşit özellikleri bölge ve koşullara göre değişebilir.
Aradığınız domates çeşidini Harman üzerinde bulun ya da ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Domates İlanları Domates Üreticileri Domates Fiyatları Domates Yetiştiriciliği Tüm Domates BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
