Bitki hastalıkları ve zararlıları

Domates Güvesi (Tuta absoluta): Belirtileri ve Mücadelesi

Zararlı · Böcek Zararlıları

Domates Güvesi (Tuta absoluta) nedir?

Domates güvesi (Tuta absoluta), Gelechiidae familyasına bağlı küçük bir kelebektir. Erginleri gri-gümüşi renkte, yaklaşık 6-7 mm boyundadır. Asıl zararı larvaları yapar. Dişiler yumurtalarını bitkinin yeşil aksamına bırakır, çıkan larvalar yaprak, sap ve meyvenin içine girerek galeriler açıp beslenir. Çok hızlı çoğalır, yılda çok sayıda döl verebilir; bu nedenle özellikle sera koşullarında kısa sürede büyük ekonomik kayıplara yol açabilen çok tehlikeli bir zararlıdır.

Etkilediği ürünler

Başta domates olmak üzere patlıcan

biber patates gibi patlıcangiller (Solanaceae) familyası bitkileri ile bazı yabancı ot konukçuları etkilenir.

Belirtiler

Yapraklarda larvanın açtığı geniş, saydam galeriler (mayın izleri) görülür.
Sap ve gövdede oyuklar, meyvelerde ise içe doğru açılmış giriş delikleri ve galeriler oluşur; bu deliklerden ikincil çürüklükler gelişir.
Yoğun bulaşmada yapraklar kurur, meyveler pazar değerini yitirir.
Etkin mücadele edilmezse ürün kaybı çok yüksek düzeylere ulaşabilir.

Neden olur?

Sıcak koşullarda ve özellikle serada yıl boyu üreyerek hızla çoğalır. Kışlayan bireyler, bulaşık fide ve bitki artıkları önemli bulaşma kaynağıdır. Sera havalandırmalarının açık olması, yabancı ot varlığı ve hijyen eksikliği zararlının yayılmasını kolaylaştırır.

Entegre mücadele

Kültürel önlem olarak bulaşık bitki artıkları imha edilmeli, yabancı otlar (özellikle patlıcangil otları) temizlenmeli, sera havalandırma ve kapılarına ince tül çekilmeli, temiz fide kullanılmalıdır. Biyoteknik yöntemle feromon tuzaklar hem popülasyon izlemede hem de kitlesel yakalama ve çiftleşmeyi engelleme amacıyla kullanılır. Biyolojik mücadelede yumurta parazitoiti Trichogramma evanescens ve avcı böcek Nesidiocoris tenuis birlikte salınarak yumurta ve larva dönemleri baskılanır. Kimyasal mücadelede direnç gelişimini önlemek için farklı etki mekanizmasına sahip ruhsatlı insektisit grupları dönüşümlü ve yalnızca gerektiğinde kullanılmalıdır. Ruhsatlı preparatlar ve doz için il/ilçe tarım müdürlüğüne danışılmalıdır.

Sıkça sorulan sorular

Domates güvesinin asıl zararını hangi dönemi yapar?

Asıl zararı larva dönemi yapar. Larvalar yaprak, sap ve meyvenin içine girerek galeriler açar ve beslenir, bu da hem verimi hem de meyve kalitesini düşürür.

Feromon tuzaklar domates güvesinde nasıl yardımcı olur?

Feromon tuzaklar erkek kelebekleri cezbederek yakalar. Popülasyonu izlemenin yanında yoğun yerleştirildiğinde çiftleşmeyi azaltarak yeni nesil oluşumunu yavaşlatır.

Domates güvesine karşı hangi doğal düşmanlar kullanılır?

Yumurta parazitoiti Trichogramma evanescens ve avcı böcek Nesidiocoris tenuis, örtüaltı yetiştiricilikte birlikte salınarak zararlının yumurta ve larva dönemlerini baskılamak için kullanılır.

Domates güvesi hangi bitkilere zarar verir?

Başta domates olmak üzere patlıcan, biber ve patates gibi patlıcangiller familyasına ait bitkilere zarar verir; bazı yabancı otlarda da barınabilir.

Korunma

Temiz fide ile üretime başlanmalı, sera açıklıklarına tül çekilmeli, feromon tuzaklarla erken izleme yapılmalı, hasat sonrası bitki artıkları toplanıp imha edilmelidir.
Entegre mücadele yaklaşımıyla kültürel, biyoteknik, biyolojik ve gerektiğinde kimyasal yöntemler dengeli biçimde birlikte uygulanmalıdır.

Mücadele için ilçe tarım müdürlüğüne ya da ziraat mühendisine danış. Bu içerik doz ve reçete bilgisi içermez.

Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Zirai Mücadele Teknik Talimatı.

Diğer hastalık ve zararlılar

Çekirge Zeytin Sineği Danaburnu Yeşil Kurt (Helicoverpa) Kımıl Unlu Bit

Bitki koruma ürünü ya da tarım girdisi mi arıyorsunuz?

Harman üzerinde tarım girdisi ilanlarını inceleyebilir ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilana çıkarabilirsiniz.

Girdi İlanları Ücretsiz İlan Ver