Ana SayfaBitki HastalıklarıYaprak Biti (Afit)

Yaprak Biti (Afit): Belirtileri ve Mücadelesi

Zararlı Böcek Zararlıları

Yaprak biti (afit), Aphididae familyasına bağlı, genellikle 1 ile 3 mm boyunda, yumuşak vücutlu emici böceklerdir. Yeşil, sarı, siyah, kahverengi, kırmızı gibi farklı renklerde olabilirler. Bitkinin taze sürgün, yaprak, tomurcuk ve çiçeklerinde koloniler halinde toplanır, ağız yapılarını bitki dokusuna batırarak öz suyu emerler. Çok hızlı çoğaldıkları için kısa sürede yoğun popülasyonlar oluşturur; ayrıca beslenirken salgıladıkları tatlımsı madde (fumajin) üzerinde siyah bir mantar tabakası geliştirir ve önemli bitki virüslerini bir bitkiden diğerine taşıyarak dolaylı zarar da yapabilirler.

Etkilediği Ürünler

Çok geniş bir konukçu yelpazesine sahiptir: sebzeler (domates, biber, patlıcan, hıyar, fasulye), meyve ağaçları (elma, şeftali, kiraz, erik, narenciye), pamuk, tütün, tarla bitkileri ve gül gibi süs bitkileri başta gelir.

Belirtileri

Emgi nedeniyle yapraklarda kıvrılma, büzüşme ve şekil bozukluğu görülür. Taze sürgünler zayıflar, bitki gelişimi yavaşlar. Böceklerin salgıladığı tatlımsı madde yaprak ve meyve yüzeyini yapışkan bir tabaka ile kaplar, bu tabaka üzerinde gelişen siyah fumajin (is) mantarı fotosentezi engeller. Yoğun bulaşmada verim ve kalite düşer; ayrıca taşıdıkları virüsler nedeniyle bitkilerde sararma ve deformasyon oluşabilir.

Nedenleri ve Gelişme Koşulları

Ilıman ve nemli havalar ile ilkbahar döneminde hızla çoğalırlar. Aşırı azotlu gübreleme sonucu bitkideki bol sulu ve yumuşak sürgünler afit için ideal besin ortamı oluşturur. Bakımsız, yabancı ot yoğun bahçeler ve doğal düşmanların bilinçsiz ilaçlamayla azaldığı ortamlar popülasyon artışını hızlandırır.

Entegre Mücadele

Kültürel, Biyolojik ve Kimyasal Yaklaşım

Kültürel önlem olarak bahçe ve çevresindeki yabancı otlar temizlenmeli, dengeli gübreleme yapılarak aşırı azottan kaçınılmalı, bulaşık sürgünler budanıp uzaklaştırılmalıdır. Biyolojik mücadelede uğur böcekleri (Coccinellidae), yeşil örümcek benzeri avcı olan Chrysoperla carnea (afit aslanı) ve parazit arılar gibi doğal düşmanlar korunmalı ve desteklenmelidir. Kimyasal mücadeleye yalnızca zorunlu hallerde ve doğal düşmanları en az etkileyecek şekilde, ruhsatlı insektisit grupları ile başvurulmalıdır. Ruhsatlı preparatlar ve doz için il/ilçe tarım müdürlüğüne danışılmalıdır.

Not: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve doz/reçete bilgisi içermez. Ruhsatlı bitki koruma ürünlerinin seçimi ve dozu için il/ilçe tarım müdürlüğüne veya reçete için ziraat mühendisine danışılmalıdır.

Korunma ve Önleyici Tedbirler

Bahçe düzenli kontrol edilmeli, sürgün ve yaprak altları izlenmelidir. Yabancı ot temizliği, dengeli sulama ve gübreleme, doğal düşmanları koruyacak bilinçli ilaçlama uygulanmalıdır. Sarı yapışkan tuzaklarla popülasyon takibi yapılabilir. Bulaşık fideler bahçeye sokulmamalı, komşu bulaşık kaynaklar denetlenmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Yaprak bitinin salgıladığı yapışkan madde neden zararlıdır?

Bu tatlımsı madde yaprak ve meyve yüzeyini kaplar; üzerinde gelişen siyah fumajin (is) mantarı fotosentezi engelleyerek bitkinin zayıflamasına ve ürün kalitesinin düşmesine yol açar.

Yaprak bitine karşı hangi doğal düşmanlar etkilidir?

Uğur böcekleri, Chrysoperla carnea (afit aslanı) larvaları ve parazit arılar en önemli doğal düşmanlardır. Bu faydalıları korumak için gereksiz ilaçlamadan kaçınmak gerekir.

Yaprak biti bitki hastalığı taşır mı?

Evet, beslenirken bir bitkiden diğerine bitki virüslerini taşıyabilir. Bu nedenle emgi zararının yanında dolaylı olarak virüs bulaşmasına da neden olur.

Aşırı azotlu gübre yaprak bitini artırır mı?

Evet, fazla azot bitkide bol sulu ve yumuşak sürgün oluşturur; bu da afit için elverişli bir besin ortamı yaratarak popülasyonun artmasına yardımcı olur.

Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Bitki Koruma Ürünleri Uygulama Programı.

Diğer Hastalık ve Zararlılar

Bozkurt (Agrotis) Beyaz Sinek Danaburnu Elma İçkurdu Süne Trips

Bitki koruma ürünü ya da tarım girdisi mi arıyorsunuz?

Harman üzerinde tarım girdisi ilanlarını inceleyebilir ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilana çıkarabilirsiniz.

Girdi İlanları Ücretsiz İlan Ver