Menü
Ana arı ızgarası, kovanda kuluçkalık ile ballık katı arasına yerleştirilen ve ana arının bal katına geçmesini engelleyen elek biçiminde bir arıcılık malzemesidir. Izgaranın gözleri, gövdesi ince olan işçi arıların rahatça geçmesine izin verirken, gövdesi daha iri olan ana arı ve erkek arıların geçişini durduracak büyüklüktedir (kaynaklara göre yaklaşık 4 milimetre). Böylece ana arının yumurtlaması kuluçkalık katıyla sınırlanır, bal katı yalnızca bal depolamaya ayrılır. Metal ya da plastik malzemeden, düz levha veya kendinden çerçeveli tipte üretilir.
En ayırt edici özelliği, göz aralığının işçi arıyı geçirip ana arı ile erkek arıyı geçirmeyecek hassas ölçüde ayarlanmış olmasıdır. Piyasada iki ana malzeme türü bulunur: metal (tel veya çinko/paslanmaz sac) ızgaralar ile plastik enjeksiyon ızgaralar. Metal olanlar dayanıklılığı ve gözlerin keskin kalmasıyla, plastik olanlar ise hafifliği ve arıya sürtünmeyi azaltan yumuşak yüzeyiyle öne çıkar. Kurulum biçimine göre de düz levha (kat arasına serilen) ve kendinden çerçeveli, tırnaklı tipler vardır; çerçeveli modeller kovan ölçüsüne oturur ve arı ezmeyi azaltır. Standart Langstroth ve benzeri kovan ölçülerine uygun boyutlarda satılır.
Izgara, kuluçkalığın hemen üzerine, ballık katının altına yatay olarak yerleştirilir. Ana arı alt katta kaldığından bal katındaki peteklerde yavru gözü açılmaz; bu da hasat edilen balın daha temiz, yavrusuz ve sağım için daha uygun olmasını sağlar. Bal katı tamamen bal depolamaya ayrıldığı için petekler daha düzenli dolar, süzme ve hasat kolaylaşır. Ayrıca ana arının konumu belli olduğundan koloni kontrolleri sırasında ana arıyı bulmak ve damızlık işlemlerinde ana arıyı belirli bir kata hapsetmek kolaylaşır. Ana arı yetiştiriciliğinde larva transferi ve döllenmiş yumurta üretimini yönlendirmek için de kullanılır.
Izgara kovana nektar akımının başladığı, koloninin güçlendiği dönemde konur; zayıf ya da yeni oturan kolonilerde erken takılması arıların üst kata çıkışını yavaşlatabilir. Doğru yönde ve tam oturacak şekilde yerleştirilmeli, kenarlarda arıların ezileceği ya da ana arının sızacağı boşluk bırakılmamalıdır. Takmadan önce ana arının zaten alt katta olduğundan emin olunmalı, aksi halde ana arı üstte kapalı kalır. Her sezon sonunda ızgara balmumu ve propolisten temizlenmeli; metal tiplerde gözlerin eğilip genişlememesine, plastik tiplerde çatlak ve kırığa dikkat edilmelidir. Temizlikte gözleri deforme edecek sert darbelerden ve aşırı sıcaktan kaçınılmalı, kuru ve düz biçimde saklanmalıdır.
Not: Arı sağlığı ve hastalık durumlarında il/ilçe tarım müdürlüğüne ya da veteriner hekime başvurun; bu içerik tıbbi tavsiye değildir.
En büyük avantajı, bal katını yavrusuz tutarak daha temiz ve düzenli bal hasadı sağlaması ve ana arının yerini kontrol altına alarak koloni yönetimini kolaylaştırmasıdır; damızlık ve ana arı üretimi çalışmalarında da işi düzenler. Dikkat edilecek yanı ise işçi arıların ızgaradan geçerken bir miktar yavaşlaması ve yoğun akım döneminde üst kata çıkışın kısmen sınırlanabilmesidir; yanlış zamanlama, kötü yerleştirme veya deforme gözler arı ezilmesine ya da ana arının istenmeyen kata sızmasına yol açabilir. Kaliteli malzeme seçimi, doğru mevsimde takılması ve düzenli temizlikle bu olumsuzluklar büyük ölçüde önlenir.
Izgara, kuluçkalık katının hemen üzerine ve bal katının (ballık) altına yatay olarak yerleştirilir. Böylece ana arı alt katta yumurtlamaya devam ederken, işçi arılar ızgaradan geçip üst kattaki petekleri bal depolamak için kullanır.
En uygun zaman, nektar akımının başladığı ve koloninin güçlendiği ilkbahar sonu ile yaz dönemidir. Zayıf ya da yeni oturmuş kolonilerde erken takmak arıların üst kata geçişini yavaşlatabileceğinden, koloni belirgin şekilde kalabalıklaşınca takmak daha doğrudur.
İşçi arılar gözlerden geçebilecek incelikte olduğundan çalışmalarını tümüyle engellemez, ancak geçiş sırasında bir miktar yavaşlama olabilir. Koloni güçlüyken ve ızgara temiz, gözleri düzgünken bu etki en aza iner ve arılar üst katı sorunsuz kullanır.
İkisinin de kendine göre üstünlüğü vardır. Metal ızgaralar daha dayanıklıdır ve gözleri uzun süre biçimini korur; plastik ızgaralar ise hafiftir ve yüzeyi daha yumuşaktır. Seçim arıcının kullanım alışkanlığına, kovan tipine ve bütçesine göre değişir; her iki türde de gözlerin ölçüsünün doğru olması esastır.
En sık yapılan hata, ana arının hangi katta olduğunu kontrol etmeden ızgarayı takmaktır; ana arı yanlışlıkla üst katta kalırsa ızgaranın amacı bozulur. Ayrıca ızgaranın kenarlarında boşluk bırakmak ana arının sızmasına veya arıların ezilmesine yol açar, bu yüzden ızgaranın kovana tam oturması gerekir.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Arıcılık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü (Ordu), Arı Yetiştiriciliği.
Harman üzerinde arıcılık ve hayvancılık ilanlarını inceleyebilir ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verebilirsiniz.
Hayvancılık İlanları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
