Menü
Yağmurlama sulama sistemi, suyu basınç altında borularla tarlaya taşıyıp memeli başlıklardan (sprink) yağmur damlaları hâlinde toprağa dağıtan bir sulama yöntemidir. Pompa, ana ve yan borular, laterallar ile yağmurlama başlıklarından oluşur; su, doğal yağışa benzer biçimde bitkinin ve toprağın üzerine serpilir. Türkiye tarımında özellikle tahıl (buğday, arpa), yem bitkileri (yonca, mısır silajı), patates, şeker pancarı, çayır mera ve sebze alanlarında yaygın kullanılır. Salma sulamaya göre çok daha az su tüketir, eğimli ve tesviyesiz arazilerde bile düzgün su dağılımı sağlar, işçilik ihtiyacını azaltır. Kumlu, geçirgen topraklarda ve suyun kısıtlı olduğu bölgelerde verimi belirgin biçimde artırır. Ayrıca don riskine karşı koruma, çimlendirme suyu verme ve sıvı gübre uygulaması (fertigasyon) gibi ek işlevleri de vardır. Doğru projelenirse su ve enerji tasarrufu sağlayan temel bir mekanizasyon yatırımıdır.
Yağmurlama sulama sisteminin temel işi, sulama suyunu tarlanın her noktasına eşit ve kontrollü biçimde dağıtarak bitki kök bölgesini istenen nemde tutmaktır. Pompadan gelen basınçlı su, laterallar üzerindeki dönen veya sabit başlıklardan yağmur şeklinde püskürtülür; böylece salma sulamadaki gibi tarla baştan sona su altında kalmaz, kayıp ve erozyon azalır. Bu yöntem toprak işleme sonrası çimlenme suyunu vermede, tahıl ve yem bitkilerinde gelişme dönemi sulamasında, patates ve pancarda düzenli nem sağlamada çok elverişlidir. Fertigasyon üzerinden sıvı gübre ve bazı bitki koruma uygulamalarını suyla birlikte homojen dağıtır. İlkbahar geç donlarında bitkiyi ince buz tabakasıyla koruma amaçlı da kullanılır. Eğimli, dalgalı ve tesviyesi zor arazilerde tarla düzeltmeye gerek kalmadan çalışır. Sonuçta daha az su ve işçilikle daha dengeli sulama sağlayarak birim alandan alınan verimi yükseltir ve sulama süresini kısaltır.
Yağmurlama sistemleri kurulum ve hareket biçimine göre birkaç gruba ayrılır. Sabit (klasik) sistemlerde borular ve başlıklar tarlaya döşenir; küçük ve orta işletmeler için ekonomiktir ama işçilik ister. Taşınabilir alüminyum boru sistemleri, hafif borularla parselden parsele elle taşınarak kullanılır; tahıl ve yem bitkilerinde yaygındır. Yarı sabit sistemlerde ana hat gömülü, laterallar taşınabilirdir. Tabanca (top) tipi yağmurlayıcılarda tek büyük başlık yüksek debi ve menzille geniş alan sular; büyük parseller için hızlıdır ama iri damla ve yüksek basınç ister. Tamburlu (rulo) sistemler, tabancayı hortumla çeken kendi yürür makinelerdir; işçiliği azaltır. Center pivot ve linear (doğrusal hareketli) sistemler ise elektrik veya suyla dönen kollarla çok büyük alanları otomatik sular, en ileri ve yatırımı en yüksek tiptir. Başlıklar da düşük, orta ve yüksek basınçlı; dönen (rotor) veya sabit tip olarak ayrılır. Malzeme olarak alüminyum, galvaniz ve PE/PVC boru seçenekleri kapasite ve dayanıma göre değişir.
Seçimde önce işletme büyüklüğü, parsel şekli ve arazi eğimi belirleyicidir. Küçük ve düzensiz parsellerde taşınabilir alüminyum boru veya sabit sistem, büyük ve düzgün tarlalarda tabanca, tamburlu veya pivot sistem daha uygundur. Su kaynağının debisi (litre/saniye) ve kalitesi mutlaka bilinmeli; sistemin ihtiyaç duyduğu debi ve basıncı karşılayacak pompa ve motor gücü buna göre seçilmelidir. Traktör kuyruk milinden (PTO) çalışan pompalarda traktör gücü ile pompa uyumu, elektrikli sistemlerde trafo ve hat kapasitesi kontrol edilmelidir. Başlık aralığı ve meme çapı, rüzgâr durumu ve toprak infiltrasyon hızına göre projelenmeli; su dağılım homojenliği (CU değeri) yüksek olan sistem tercih edilmelidir. Boru çapı ve et kalınlığı basınç kayıplarını etkiler. İkinci elde alüminyum borularda ezilme, çatlak ve conta yıpranması, başlıklarda meme aşınması ve yatak boşluğu, pompada salmastra ve çark aşınması, tamburlu makinede hortum çatlağı ve dişli kutusu durumu kontrol edilmelidir. Yedek parça ve servis bulunabilirliği de önemlidir.
Verimli kullanım için sistem projeye uygun basınç ve debide çalıştırılmalıdır; başlık üstünde önerilen çalışma basıncı korunmazsa su dağılımı bozulur, düşük basınçta merkez ıslanır kenarlar kuru kalır, yüksek basınçta damlalar aşırı ufalanıp rüzgârla sürüklenir. Sulama tercihen sabah erken veya akşamüstü, rüzgârın zayıf olduğu saatlerde yapılmalı; kuvvetli rüzgârda buharlaşma ve dağılım kaybı artar. Başlık aralıkları örtüşme (overlap) sağlayacak şekilde yerleştirilmeli, genelde yağmurlayıcı menzilinin belli oranında örtüşme bırakılmalıdır. Toprağın su alma hızını aşan yağış şiddeti verilmemeli, aksi hâlde yüzey akışı ve göllenme olur. Sistemi çalıştırmadan önce vanalar kademeli açılmalı, ani basınç (su darbesi) önlenmelidir. Güvenlik açısından elektrikli pompalarda topraklama ve kaçak akım koruması şart; PTO milli pompalarda mafsal koruma kapağı takılı olmalıdır. Enerji hatlarının altında tabanca ve pivot çalıştırılmamalı, ıslak zeminde elektrik bağlantılarına dikkat edilmelidir. Sezon boyunca meme aşınması ve dağılım düzenli izlenmelidir.
Bakımın temeli su filtresidir; emiş ve hat filtreleri düzenli temizlenmezse memeler tıkanır ve dağılım bozulur. Her sulama sonunda büyük başlıklarda ve dönen yağmurlayıcılarda dönme hareketi kontrol edilmeli, takılan başlıklar temizlenmelidir. Meme çaplarındaki aşınma zamanla debiyi artırıp su dağılımını bozar; aşınan memeler değiştirilmelidir. Alüminyum boru contaları (lastik keçe) kuruyup çatlarsa bağlantıdan su kaçırır, bunlar yenilenmelidir. Pompada salmastra, yatak ve çark aşınması periyodik izlenmeli, yağlama noktaları ihmal edilmemelidir. Tamburlu sistemlerde hortumun ezilmesi ve dişli kutusu yağı, pivotlarda tekerlek redüktörleri ve elektrik panosu kontrol edilmelidir. Sezon sonunda hatlar mutlaka boşaltılmalı; içinde kalan su kışın donarak boruları ve başlıkları çatlatır. Alüminyum borular kuru, düzgün istiflenmiş şekilde saklanmalı, ezilmeden depolanmalıdır. Metal aksam paslanmaya karşı temiz ve kuru tutulmalı. Düzenli filtre temizliği, doğru basınçta çalıştırma, kış öncesi suyun boşaltılması ve meme kontrolü sistemin ömrünü belirgin biçimde uzatır.
Sulama suyunu basınçlı borularla tarlaya taşıyıp başlıklardan yağmur damlaları hâlinde eşit biçimde dağıtır. Böylece bitki kök bölgesi kontrollü biçimde nemlendirilir, salma sulamaya göre su ve işçilik tasarrufu sağlanır, eğimli ve tesviyesiz arazilerde bile düzgün sulama yapılır. Ayrıca fertigasyonla sıvı gübre verme ve dona karşı koruma amacıyla da kullanılır.
Önce parsel büyüklüğü, şekli, arazi eğimi ile su kaynağının debi ve basıncı belirlenir. Küçük parsellerde taşınabilir alüminyum boru veya sabit sistem, büyük düzgün tarlalarda tabanca, tamburlu ya da pivot sistem uygundur. Pompa gücü, traktör PTO uyumu veya elektrik hattı kapasitesi, başlık aralığı ve su dağılım homojenliği kontrol edilerek karar verilir.
Evet. Yağmurlama, suyu havadan yağmur gibi geniş alana serper ve toprak yüzeyini ıslatır; tahıl, yem bitkileri ve yem meralarında elverişlidir. Damla sulama ise suyu doğrudan bitki kökü dibine damla damla verir, buharlaşma kaybı daha azdır ve sıra bitkilerinde su tasarrufu daha yüksektir. Toprak, bitki ve su kaynağına göre uygun yöntem seçilir.
Basınç seçilen başlık tipine bağlıdır. Düşük basınçlı başlıklar daha az, tabanca tipi yağmurlayıcılar yüksek basınç ister. Doğru çalışma için üretici kataloğundaki önerilen başlık basıncı korunmalıdır; düşük basınçta kenarlar kuru kalır, yüksek basınçta damlalar ufalanıp rüzgârla sürüklenir. Pompa ve boru çapı bu basıncı karşılayacak şekilde projelenmelidir.
Sezon sonunda hatlardaki su mutlaka boşaltılmalıdır; içeride kalan su donarak boruları, contaları ve başlıkları çatlatır. Alüminyum borular ezilmeden, kuru ve düzgün istiflenerek depolanmalı, başlıklar temizlenip saklanmalıdır. Pompa suyu boşaltılmalı, metal aksam paslanmaya karşı kuru tutulmalı ve baharda çalıştırmadan önce filtreler ile memeler kontrol edilmelidir.
Kaynak: Tarımsal mekanizasyon ve sulama tekniği genel kaynakları (ziraat mühendisliği ders notları, üretici teknik kılavuzları).
Harman üzerinde güncel yağmurlama sulama sistemi ilanlarını inceleyin ya da kendi ekipmanınızı ücretsiz ilan verin.
Satılık Yağmurlama Sulama Sistemi Yağmurlama Sulama Sistemi Fiyatları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
