Menü
Sırt yapma makinesi, tarlada tohum yatağını yükseltilmiş sırtlar (masura) hâlinde şekillendirmeye yarayan, genellikle traktöre üç nokta askı ile bağlanan bir toprak işleme ekipmanıdır. Diskli veya kanatlı gövdeleri sayesinde iki karık arasındaki toprağı ortaya toplayarak düzgün, sıkıştırılmış sırtlar oluşturur. Patates, soğan, sarımsak, havuç, domates, biber, pamuk, mısır ve birçok sebze üretiminde tohum ya da fideyi suyun birikmediği, havalanması iyi bir yatakta yetiştirmek için kullanılır. Özellikle taban suyu yüksek, ağır bünyeli ya da masuralı sulama yapılan arazilerde kök çürümesini azaltır, drenajı iyileştirir ve sulama suyunun karıklardan yönlendirilmesini sağlar. Küçük bahçe tipi tek sıralı modellerden, geniş işletmelerde birden fazla sırtı tek geçişte açan çok gövdeli modellere kadar farklı ölçeklerde bulunur. Türkiye tarımında masuralı ekim ve damla sulama uygulamalarının yaygınlaşmasıyla önemi artan, verim ve su yönetimini doğrudan etkileyen temel bir mekanizasyon aracıdır.
Sırt yapma makinesinin temel işlevi, ekim veya dikim öncesinde toprağı belirli aralıklarla yükseltilmiş sırtlar ve aralarındaki karıklar hâline getirmektir. Bu yapı bitkiye üç önemli avantaj sağlar: fazla su karıklardan drene olur ve kök bölgesinde birikmez, sırt içindeki gevşek toprak daha iyi havalanır ve ısınır, karıklar ise masuralı (salma) sulamada suyun sıralar boyunca ilerlemesine kanal görevi görür. Patates ve soğan gibi ürünlerde yumru ve soğanın toprak altında rahat gelişmesini, hasadın kolaylaşmasını sağlar. Damla sulamada sırt üstüne serilen lateral boruyla birlikte kullanıldığında su kök bölgesinde tutulur. Ayrıca dikimden sonra boğaz doldurma (sırt tazeleme) amacıyla da kullanılarak yabancı otu bastırır ve yumruların yeşermesini önler. Böylece makine, tek başına ya da ekim/dikim makineleriyle kombine çalışarak tohum yatağı hazırlama, sulama altyapısı kurma ve bakım işlerini birleştiren çok amaçlı bir toprak işleme çözümü sunar.
Sırt yapma makineleri çalışma organına ve iş genişliğine göre birkaç gruba ayrılır. Kanatlı (gövdeli) tip, ok demirine benzer bir uç ve iki yana açılan kanatlarla toprağı iki taraftan ortaya iterek sırt oluşturur; ağır ve taşlı topraklarda dayanıklıdır. Diskli tip, açılı yerleştirilmiş içbükey diskler yardımıyla toprağı ortaya toplar, sap artığı bulunan ve nemli topraklarda tıkanmadan daha temiz çalışır. Kombine (freze + sırt) modeller, önce rotovatörle toprağı ufalayıp arkadan sırtı şekillendirerek tek geçişte hazır tohum yatağı bırakır. Sıra sayısına göre tek sıralı bahçe tipinden, iki, dört ve daha fazla sırtı aynı anda açan çok gövdeli tarla tipine kadar seçenek vardır. Bağlantı biçimine göre çoğunluğu üç nokta askılı (asılı) olup, geniş işletmeler için çekilir (römork tipi) modeller de mevcuttur. Sırt yüksekliği ve genişliği, gövde aralığının ray üzerinde kaydırılmasıyla ürüne göre ayarlanabilir. Gövde uçlarındaki ayar ve baskı plakaları sırtın sıkılığını ve profilini belirler.
Seçimde ilk ölçüt işletme büyüklüğü ve sıra sayısıdır: birkaç dönümlük bahçe için tek veya iki sıralı asılı model yeterliyken, geniş tarlalarda dört ve üzeri gövdeli modeller iş verimini artırır. Traktör gücü uyumu kritiktir; kanatlı ve kombine tipler toprağı iterek çalıştığı için gövde başına yeterli beygir gücü ve ağırlık ister, genel olarak gövde sayısı arttıkça daha yüksek güçlü ve ağırlaştırılmış traktör gerekir. Sırt genişliği makinenin ayar aralığı, sizin ekim/dikim makineniz ve traktör iz genişliğiyle uyumlu olmalıdır; aksi hâlde tekerlek sırtı ezer. Arazi tipi de belirleyicidir: taşlı ve ağır topraklar için sağlam kanatlı gövde ve emniyet pimi/yay korumalı modeller, sap artıklı topraklar için diskli tip tercih edilir. İkinci elde gövde uçlarındaki aşınmayı, kanat ve disklerin çatlak veya eğrilik durumunu, ray ve kelepçelerin sıkılığını, üç nokta bağlantı pimlerindeki boşluğu ve varsa freze bıçaklarının durumunu kontrol edin. Yedek parça bulunabilirliği ve gövde uçlarının kolay değişebilir olması uzun vadede maliyeti düşürür.
Verimli kullanım toprak neminin uygun olmasıyla başlar; çok ıslak toprakta sırt yapışır ve sonra taş gibi sertleşir, çok kuru toprakta ise sırt dağılır. Tavında işlenen toprak düzgün ve dayanıklı sırt verir. Çalışma öncesi makineyi düz zeminde askıya alıp gövdelerin aynı derinlikte olmasını sağlayacak şekilde üst bağlantı kolunu ayarlayın, tüm sırtların eşit yükseklikte çıkması için makinenin yanlamasına terazide olması gerekir. Sırt aralığını ürününüze göre ray üzerinde kaydırarak, yüksekliği ise gövde derinliğiyle belirleyin ve tarla başında birkaç metre deneme yaparak ölçün. İş hızını arazi düzgünlüğüne göre orta seviyede tutun; aşırı hız sırtı savurur, çok düşük hız yeterli toprağı toplayamaz. Dönüşlerde ve tarla sonunda gövdeleri mutlaka topraktan kaldırın. Güvenlik açısından makine inip kalkarken kimsenin arkada bulunmamasına dikkat edin, askı sistemini kontrol ederken traktörü durdurup el frenini çekin, ayar ve temizlik işlerini motor kapalıyken yapın.
Her çalışma sonrası gövdeler, kanatlar ve diskler üzerindeki yapışan toprak ve bitki artığı temizlenmelidir; kuruyan çamur aşınmayı hızlandırır ve bir sonraki geçişte dengesiz sırt oluşturur. Sık arıza ve aşınma noktaları gövde uçları, kanat kenarları ve diskli tipte disk yatakları (rulmanları) ile disk milleridir; disk yatakları sezon başında ve gerektiğinde greslenmeli, ses veya boşluk yapan rulman gecikmeden değiştirilmelidir. Aşınan gövde uçlarını ve kanatları zamanında değiştirmek hem yakıt sarfiyatını hem de sırt kalitesini korur. Ray, kelepçe ve cıvataları periyodik olarak sıkın; titreşimle gevşeyen bağlantılar sırt aralığının bozulmasına yol açar. Üç nokta bağlantı pimlerini ve emniyet elemanlarını kontrol edin. Sezon sonunda makineyi iyice temizleyip metal yüzeylere ve gövde uçlarına pas önleyici yağ sürün, disk ve hareketli parçaları gresleyin, kuru ve üstü kapalı yerde saklayın. Yıpranan parçaları kışın tamamlayarak ekim sezonuna hazır girmek makinenin ömrünü ve iş güvenilirliğini belirgin biçimde artırır.
Tarlada tohum yatağını yükseltilmiş sırtlar ve aralarındaki karıklar hâlinde şekillendirir. Böylece fazla su karıklardan drene olur, kök bölgesi daha iyi havalanır ve ısınır, masuralı sulamada su sıralar boyunca yönlendirilir. Patates, soğan, sarımsak, sebze ve pamuk gibi ürünlerde verimi ve su yönetimini iyileştirir.
İşletme büyüklüğüne göre sıra sayısını, traktörünüzün gücüne göre gövde sayısını, yetiştirdiğiniz ürüne göre sırt genişliği ayar aralığını belirleyin. Taşlı ağır toprak için kanatlı, sap artıklı nemli toprak için diskli tip uygundur. Sırt aralığı ekim makineniz ve traktör iz genişliğiyle uyumlu olmalı, yedek parça bulunabilirliğine dikkat edilmelidir.
Kesin bir sayı gövde sayısına, toprak yapısına ve makine tipine bağlıdır. Kanatlı ve kombine tipler toprağı iterek çalıştığı için gövde başına daha fazla güç ve ağırlık ister; gövde sayısı arttıkça daha yüksek güçlü traktör gerekir. Üretici kılavuzundaki önerilen güç aralığına ve traktörün ağırlığına göre seçim yapmak en doğrusudur.
Kanatlı tip, uç ve yan kanatlarla toprağı iki taraftan ortaya iterek sırt oluşturur; taşlı ve ağır topraklarda dayanıklıdır. Diskli tip, açılı içbükey disklerle toprağı toplar ve sap artığı bulunan nemli topraklarda tıkanmadan daha temiz çalışır. Toprak yapınız ve tarladaki bitki artığı miktarı seçimi belirler.
Sırt aralığı, gövdelerin taşıyıcı ray üzerinde kaydırılıp kelepçeyle sabitlenmesiyle ürüne göre ayarlanır. Yükseklik ise gövdelerin çalışma derinliği ve üst bağlantı kolunun konumuyla belirlenir. Tarla başında birkaç metre deneme geçişi yapıp çıkan sırtı ölçmek, tüm sırtların eşit çıkması için makinenin yanlamasına terazide olması gerekir.
Kaynak: Tarımsal mekanizasyon ve ziraat mühendisliği teknik kaynakları.
Harman üzerinde güncel sırt yapma makinesi ilanlarını inceleyin ya da kendi ekipmanınızı ücretsiz ilan verin.
Satılık Sırt Yapma Makinesi Sırt Yapma Makinesi Fiyatları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
