Menü
Rotovatör, İngilizce adıyla rotary tiller, traktörün kuyruk milinden (PTO) aldığı dönme hareketiyle yatay bir tambur üzerindeki eğri bıçakları döndürerek toprağı parçalayan aktif çalışan bir toprak işleme makinesidir. Pulluk veya kültivatörden farklı olarak toprağı tek geçişte kırar, ufalar ve karıştırır; böylece ayrı bir ikincil işlem gerektirmeden tohum yatağı hazırlar. Bahçe tarımında, sebze üretiminde, tütün ve pamuk gibi çapalanan bitkilerde, seralarda ve meyve bahçesi ara sürümünde yaygın olarak kullanılır. Anız ve yeşil gübre bitkilerini toprağa gömerek organik maddenin karışmasını sağlar. Küçük ve orta ölçekli işletmelerde, tavası tutmuş nadas toprağının hızlı hazırlanmasında ve sulama öncesi zemin düzenlemede vazgeçilmezdir. Ağır ve taşlı topraklarda dikkatli kullanılmalıdır; ideal çalışma koşulu, tavında yani ne çok ıslak ne çok kuru topraktır. Doğru kullanıldığında iş gücünü ve yakıtı düşürür.
Rotovatörün temel işi, toprağı tek geçişte parçalayıp ufalayarak ekime veya dikime hazır ince yapılı bir tohum yatağı oluşturmaktır. Dönen bıçaklar hem yatay hem düşey kesim yaptığı için tava tutmuş sert yüzeyi kırar, kesekleri dağıtır ve toprağı havalandırır. Bu sayede pulluk, diskaro ve tırmık gibi birden fazla makineyle yapılacak işi çoğu koşulda tek makineyle bitirir; iş gücünü, zamanı ve yakıtı azaltır. Anız, sap, yabani ot ve yeşil gübre bitkilerini toprağa karıştırarak organik maddenin homojen dağılmasını sağlar; bu da mikrobiyal etkinliği ve su tutma kapasitesini artırır. Sebze bahçelerinde tohum yatağı hazırlığında, tütün ve pamukta çapalama öncesi zemin düzenlemede, sera içi toprak işlemede, meyve bahçesi sıra aralarının işlenmesinde ve gübre veya toprak düzenleyicilerin karıştırılmasında kullanılır. Sulama öncesi tarla tesviyesine yardımcı olur, karık ve tava düzenini kolaylaştırır. Ayrıca hasat sonrası bitki artıklarının parçalanıp gömülmesinde etkilidir.
Rotovatörler öncelikle çalışma genişliğine göre ayrılır: 105-125 cm gibi dar tipler bağ, bahçe ve sera için; 145-180 cm ve üzeri geniş tipler açık tarla için üretilir. Bıçak biçimine göre üç ana grup vardır: keskin kavisli C tipi (Türk tipi) bıçaklar genel amaçlı ve ufalama gücü yüksektir; L tipi bıçaklar anız ve bitki artığı çok olan tarlada tıkanmadan çalışır; düz veya çapa tipi bıçaklar taşlı ve ağır toprakta tercih edilir. Tahrik biçimine göre yandan zincirli (chain drive) modeller ekonomiktir; yandan dişli (gear side drive) modeller daha dayanıklı ve yüksek güç aktarır. Vites kutusu tek devirli olabileceği gibi, tambur devrini değiştirmeye yarayan çok kademeli şanzımanlı tipler de vardır. Kaydırmalı (offset) modeller meyve bahçesinde ağaç altına ulaşır. Ölçek olarak; el rotovatörü veya çapa makinesi küçük bahçe için kendi yürür motorlu, traktöre asılan üç nokta bağlantılı modeller ise tarla için üretilir. Güç ihtiyacı genişliğe göre yaklaşık beygir olarak değişir; dar modeller 25-40 HP, geniş modeller 60-90 HP ister.
İlk kriter traktör gücü uyumudur: makinenin çalışma genişliği traktörün beygir gücüyle orantılı olmalıdır; kaba bir kural olarak her 15-20 cm genişlik için 8-10 HP hesaplanır, aksi halde traktör zorlanır ve toprak istenen incelikte ufalanmaz. İkincisi arazi tipidir: taşlı ve ağır topraklarda düz veya çapa tipi bıçaklı, yandan dişli tahrikli sağlam modeller; hafif ve organik toprakta zincirli ekonomik modeller yeterlidir. İşletme büyüklüğüne göre günlük işlenecek dekar miktarı hesaplanıp iş kapasitesi ona göre seçilmelidir. Üç nokta askı bağlantısının traktör kategorisiyle (I veya II) uyumu, PTO devri (540 veya 1000 d/d) ve mafsallı şaft uygunluğu kontrol edilmelidir. İkinci elde şu noktalara bakılır: bıçakların aşınma ve çatlak durumu, tambur ve yatakların boşluğu, vites kutusunda yağ kaçağı ve ses, zincir veya dişli takımının aşınması, kızak ve arka kapak ayarının çalışması, şaft ve emniyet mafsalının sağlamlığı. Yedek bıçak ve yedek parça bulunabilirliği ile üretici servis desteği de dikkate alınmalıdır.
Verimli çalışmanın anahtarı toprağın tavında olmasıdır; çok ıslak toprak bıçaklara yapışıp topaklaşır ve tabanda sıkışma yaratır, çok kuru toprak ise aşırı toz ve bıçak aşınmasına yol açar. İlerleme hızı ve tambur devri birlikte ayarlanır: yavaş ilerleyip yüksek devir çalışmak toprağı çok inceltir ve ufalar, hızlı ilerleyip düşük devir daha iri keseki bırakır; tohum yatağı için ince, anız gömme için daha kaba ayar seçilir. Çalışma derinliği yan kızaklar veya arka kapak baskısıyla ayarlanır ve genellikle 8-15 cm arasında tutulur; gereksiz derin çalışma güç ve yakıt israfıdır. Makine düz ve dengeli asılmalı, üç nokta askı yatay dengelenmelidir. Güvenlik açısından PTO şaftının koruma muhafazası daima takılı olmalı, dönen bıçaklara asla el veya ayak yaklaştırılmamalı, makine yerine tam oturmadan ve motor durmadan altına girilmemelidir. Dönüşlerde ve manevrada PTO devreden çıkarılıp makine kaldırılmalıdır. Taşlı zeminde hız düşürülüp emniyet mafsalının işlevi korunmalıdır.
Her çalışma sonrası bıçaklara yapışan toprak, çamur ve sarılan ot artıkları temizlenmelidir; birikmiş bitki sapı tambura dolanarak yatakları zorlar. Bıçak civataları düzenli kontrol edilip gevşeyenler sıkılmalı, aşınmış veya çatlamış bıçaklar takım halinde değiştirilerek balans korunmalıdır; tek taraflı aşınma titreşim yapar. Vites kutusunun yağ seviyesi periyodik bakılmalı, önerilen aralıkta değiştirilmeli ve conta ile keçelerden kaçak olup olmadığı izlenmelidir. Yandan zincirli modellerde zincir gerginliği ve yağlanması, dişli modellerde dişli yağı önemlidir. Tambur yatakları ve mafsallı şaftın gresörlükleri üretici talimatına göre greslenmelidir; kuru çalışan şaft mafsalı ve haçlar en sık arıza noktasıdır. Sezon sonu uzun saklama öncesi makine iyice temizlenip kuru bir yere alınmalı, bıçaklar ve açık metal yüzeyler pasa karşı yağlanmalı, PTO şaftı korunmalıdır. Sık görülen arızalar; kırık bıçak, aşınan zincir veya dişli, yatak boşluğu, keçe kaçağı ve emniyet mafsalının yorulmasıdır. Düzenli bakım ve doğru tavda çalışma makinenin ömrünü belirgin biçimde uzatır.
Rotovatör, traktörün kuyruk milinden aldığı hareketle dönen bıçaklarıyla toprağı tek geçişte parçalar, ufalar ve karıştırır. Böylece ayrı bir diskaro veya tırmık işlemine gerek kalmadan ekim ve dikime hazır ince bir tohum yatağı oluşturur. Ayrıca anız, yabani ot ve yeşil gübre bitkilerini toprağa gömerek organik maddenin karışmasını sağlar.
Öncelikle traktörünüzün beygir gücüne uygun çalışma genişliği seçilmelidir; her 15-20 cm genişlik için yaklaşık 8-10 HP hesaplanır. Arazi tipi taşlı ve ağırsa düz bıçaklı, yandan dişli sağlam model; hafif toprakta zincirli ekonomik model yeterlidir. Üç nokta askı kategorisi, PTO devri uyumu ve yedek parça bulunabilirliği de dikkate alınmalıdır.
Pulluk toprağı keserek devirir ve alt üst eder; rotovatör ise dönen bıçaklarla toprağı parçalayıp ufalayarak karıştırır. Pulluktan sonra genellikle diskaro ve tırmık gerekirken, rotovatör çoğu koşulda tek geçişte tohum yatağını hazırlar. Ancak rotovatör derin sürüm yapmaz ve aşırı sık kullanımı toprak yapısını zayıflatabilir.
Güç ihtiyacı çalışma genişliğine bağlıdır. 105-125 cm dar bahçe tipleri genellikle 25-40 HP, 145-180 cm geniş tarla tipleri ise 60-90 HP civarı traktör ister. Traktör gücü yetersizse toprak istenen incelikte ufalanmaz ve makine ile traktör zorlanır.
En iyi sonuç toprağın tavında, yani ne çok ıslak ne çok kuru olduğu dönemde alınır. Islak toprak bıçaklara yapışıp topaklaşır, kuru toprak aşırı toz ve bıçak aşınması yapar. İnce tohum yatağı için yavaş ilerleyip yüksek tambur devri, anız gömme için daha hızlı ilerleyip düşük devir tercih edilir.
Kaynak: Tarımsal Mekanizasyon ve Ziraat Mühendisliği Genel Kaynakları.
Harman üzerinde güncel rotovatör (rotary tiller) ilanlarını inceleyin ya da kendi ekipmanınızı ücretsiz ilan verin.
Satılık Rotovatör (Rotary Tiller) Rotovatör (Rotary Tiller) Fiyatları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
