Menü
Pnömatik ekim makinesi, tohumu vakum veya basınçlı hava yardımıyla tek tek alıp toprağa hassas aralıklarla bırakan hassas ekim (precision) makinesidir. Klasik mekanik ekim makinelerindeki plakalı dağıtımın yerine, delikli disk üzerinde oluşturulan hava basıncı farkı tohumu emerek taşır. Bu sayede sıra üzeri mesafe düzgün, tohum başına bitki sayısı dengeli olur. Tarımda özellikle mısır, ayçiçeği, pancar, pamuk, kabak, kavun ve soya gibi geniş sıralı çapa bitkilerinin ekiminde kullanılır. Doğru bir bitki dağılımı, tohumun eşit derinliğe düşmesi ve fazla tohumun çapa ile seyreltilmesine gerek kalmaması nedeniyle hem tohum maliyetini düşürür hem verimi artırır. Modern tarımsal işletmelerde, özellikle sertifikalı ve pahalı hibrit tohum kullanılan üretimde vazgeçilmez hale gelmiştir. Traktörün kuyruk milinden veya hidrolik fandan hava üreterek çalışır ve gübre atma üniteleriyle birlikte kombine biçimde de üretilir.
Pnömatik ekim makinesinin temel işlevi, tohumu tek tek ve belirlenen sıra üzeri mesafeye hassas biçimde ekmektir. Vakum (emme) sisteminde bir fan, delikli ekim diski arkasında düşük basınç oluşturur; disk döndükçe her delik bir tohumu emerek tutar, sıyırıcı fazla tohumları uzaklaştırır, tohum boşaltma noktasında vakum kesilince tohum gömücü ayağın açtığı çizeye düşer. Bu işlem toprak işlemenin ardından, ekim aşamasında gerçekleşir. Makine aynı geçişte çizi açma, tohum bırakma, üzerini kapatma ve baskı tekerleğiyle bastırma işlerini yapar; birçok modelde ayrıca sıra yanına taban gübresi de verir. Böylece çiftçi hem işçilikten hem tohumdan tasarruf eder, seyreltme (çapa ile bitki eksiltme) işine gerek kalmaz. Mısır, ayçiçeği, şeker pancarı, pamuk, soya, kabakgiller gibi tek tek ekim isteyen ürünlerde eşit çıkış, homojen bitki gelişimi ve daha yüksek verim sağlar. Farklı disklerle aynı makine birçok ürüne uyarlanabilir.
Pnömatik ekim makineleri birkaç açıdan sınıflandırılır. Çalışma prensibine göre vakumlu (emişli) ve basınçlı (üflemeli) tipler vardır; ülkemizde en yaygın olanı vakumlu tiptir. Bağlantı biçimine göre traktör arkasına üç nokta askıdan bağlanan asılı modeller ve büyük işletmeler için çekilir (römork tipi, katlanır şasili) modeller bulunur. Sıra sayısı önemli bir ayrımdır: bahçe ve küçük parseller için 2 sıralı, orta işletmeler için 4 ve 6 sıralı, geniş arazi ve yüksek kapasite için 8, 12, hatta 16 ve üzeri sıralı makineler üretilir. Sıra arası mesafe (mısırda çoğunlukla 70 cm, pancarda 45 cm gibi) ürüne göre ayarlanabilir veya sabittir. Hava üretim biçimine göre kuyruk milinden (PTO) tahrikli fanlı ve hidrolik motor tahrikli fanlı seçenekler vardır. Ayrıca sadece tohum atan modeller ile tohum artı taban gübresi veren kombine (gübreli) modeller mevcuttur. Anıza direkt ekim yapabilen, ağır çizi açıcı diskli no-till versiyonlar da farklı bir tiptir.
Seçimde ilk kriter işletme büyüklüğü ve ekilecek ürün olmalıdır; küçük parsel için 2 sıralı yeterliyken yüzlerce dekar için 6, 8 veya daha fazla sıralı makine iş gücünden kazandırır. Traktör gücü uyumu belirleyicidir: genel kural olarak sıra başına yaklaşık 12 ila 18 beygir gerekir, kombine gübreli ve katlanır modeller daha güçlü traktör ister; ayrıca fan hidrolikten tahrikliyse traktörün hidrolik debisinin yeterli olması gerekir. Sıra arası mesafenin ekeceğiniz ürüne (mısır, pancar, ayçiçeği) uygun ayarlanabildiğini ve o ürün için tohum diskinin bulunduğunu doğrulayın. Arazi tipi düz, taşlı veya eğimliyse çizi açıcı ve baskı tekerleği yapısı buna uygun olmalı; anıza ekim yapacaksanız no-till diskli model seçin. İkinci elde ekim disklerinin delik kenarlarındaki aşınmayı, sıyırıcı ve tohum borularının bütünlüğünü, fanın ve hava hortumlarının hava kaçağı yapıp yapmadığını, vakum sızdırmazlık contalarını, çizi açıcı disk bilyalarını ve şase eğriliğini mutlaka kontrol edin. Yedek parça ve disk bulunabilirliği ile yerli servis desteği de göz ardı edilmemelidir.
Verimli kullanım için önce ekilecek ürüne uygun tohum diski (delik çapı ve sayısı) takılır ve vakum basıncı diskteki her deliğin yalnızca tek tohum tutacağı seviyeye ayarlanır; basınç yüksekse çift tohum, düşükse boş delik oluşur. İlerleme hızı önemlidir: pnömatik makinelerde genellikle 5 ila 8 km/sa arası hız sıra üzeri düzgün dağılım verir, aşırı hız tohum atlamalarına yol açar. Ekim derinliği (mısırda çoğunlukla 4 ila 6 cm) baskı ve derinlik tekerlekleriyle ayarlanır ve tarla başında birkaç metre ekim yapıp tohum sayarak sıra üzeri mesafe kontrol edilir. Fan devrini kuyruk mili standardında (genelde 540 dev/dak) tutmak sabit vakum için gereklidir. Depolara tohum konurken tohum ilacı tozunun deliklerini tıkamamasına dikkat edilir. Güvenlik açısından fan ve hareketli disk çalışırken elle müdahale edilmez, makine üzerinde çalışmadan önce kuyruk mili durdurulur ve makine emniyetli biçimde indirilir veya destekle sabitlenir; katlanır şasili modellerde katlama sırasında çevre emniyeti sağlanır.
Bakımda en kritik nokta hava yolları ve vakum sisteminin temizliğidir; her ekim sonunda tohum depoları, ekim diskleri, hava hortumları ve tohum boruları tohum ilacı tozundan ve toz tıkanıklığından temizlenmelidir. Ekim diskleri düzenli kontrol edilir; delik kenarları aşındığında veya oval hale geldiğinde tek tohum tutuşu bozulur ve disk yenilenmelidir. Sıyırıcı (seçici) ayarı sezon başında gözden geçirilir. Çizi açıcı diskler, baskı ve derinlik tekerleği rulmanları ve zincir dişliler gres ile yağlanır; zincir gerginlikleri kontrol edilir. Sık arıza noktaları şunlardır: hava hortumlarında çatlak veya gevşek kelepçe nedeniyle vakum kaybı, sıyırıcı yanlış ayarından kaynaklanan çift ya da boş atma, tozlanmış disk delikleri, aşınmış çizi açıcı diskler ve tıkanmış gübre boruları. Uzun süreli saklamadan önce makine iyice temizlenir, çıplak metal ve disk yüzeyleri paslanmaya karşı ince yağ ile korunur, kapalı ve kuru yerde tutulur, lastik tekerlekler yükten kurtarılır. Bu bakımlar diskleri, fanı ve şaseyi korur, makinenin ekim hassasiyetini ve ömrünü belirgin biçimde uzatır.
Tohumu hava basıncı (vakum) yardımıyla tek tek alıp toprağa hassas ve eşit aralıklarla ekmeye yarar. Mısır, ayçiçeği, pancar, pamuk, soya ve kabakgiller gibi tek tek ekim isteyen ürünlerde düzgün bitki dağılımı sağlar, tohum israfını ve çapayla seyreltme ihtiyacını azaltır, verimi artırır.
Önce işletme büyüklüğü ve ekilecek ürüne göre sıra sayısı ve sıra arası mesafe belirlenir. Traktör gücünün uyumu (kabaca sıra başına 12-18 beygir) ve hidrolik debisi kontrol edilir. Ekilecek her ürün için uygun tohum diskinin bulunması, arazi tipine uygun çizi açıcı ve gerekiyorsa anıza ekim özelliği, ayrıca yedek parça ve servis desteği göz önünde bulundurulur.
Mekanik makineler tohumu plakalı veya oluklu sistemle mekanik olarak alır; pnömatik makineler ise vakum veya basınçlı hava ile tohumu delikli diske emerek tek tek taşır. Pnömatik sistem tohum başına dağılımda çok daha hassastır, farklı tohum boyutlarına disk değişimiyle daha kolay uyum sağlar ve tek tohum ekimini daha güvenilir yapar.
Başta mısır, ayçiçeği ve şeker pancarı olmak üzere pamuk, soya, fasulye, kabak, kavun, karpuz ve benzeri geniş sıralı, tek tek ekim isteyen çapa bitkilerinde kullanılır. Uygun tohum diski takılarak aynı makine birçok farklı ürüne uyarlanabilir.
En sık nedenler yanlış vakum basıncı, aşınmış veya tozla tıkanmış disk delikleri, kötü ayarlanmış sıyırıcı, hava hortumlarındaki kaçaklar ve aşırı ilerleme hızıdır. Vakum basıncını ürüne göre ayarlamak, diskleri temiz ve sağlam tutmak, hız sınırına (genelde 5-8 km/sa) uymak atlamayı önemli ölçüde azaltır.
Kaynak: Tarımsal Mekanizasyon ve Ziraat Mühendisliği Genel Teknik Bilgi.
Harman üzerinde güncel pnömatik ekim makinesi ilanlarını inceleyin ya da kendi ekipmanınızı ücretsiz ilan verin.
Satılık Pnömatik Ekim Makinesi Pnömatik Ekim Makinesi Fiyatları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
