Ana SayfaOt Tırmığı (Çevirme-Toplama) Rehberi

Ot Tırmığı (Çevirme-Toplama) Nedir, Ne İşe Yarar?

Ot tırmığı, çayır biçme makinesiyle biçilip tarlaya serili kalan otu toplayıp namlu (sıra) haline getiren, gerektiğinde ters yüz ederek çeviren bir hasat sonrası ekipmanıdır. Yonca, fiğ, korunga ve doğal çayır otlarının kuru ot olarak değerlendirilmesinde köprü görevi görür. Biçme ile balyalama arasındaki en kritik hazırlık işini üstlenir. Kuru ot kalitesini doğrudan etkilediği için hayvancılık işletmelerinin vazgeçilmez aletlerindendir.

Ot Tırmığı (Çevirme-Toplama) Ne İşe Yarar?

Ot tırmığının iki temel işlevi vardır: çevirme ve toplama. Biçilen ot tarlada eşit kurumaz; alt yüzü nemli kalır. Tırmık, seriyi ters yüz ederek otun her tarafının güneş ve rüzgârla eşit kurumasını sağlar, böylece küflenme ve besin değeri kaybının önüne geçilir. İkinci işlevde dağınık haldeki kurumuş otu belirli bir hat üzerinde toplayarak namlu (uzun sıra) oluşturur. Bu namlu, arkadan gelen balya makinesinin düzenli ve yüksek verimle çalışmasına zemin hazırlar. Doğru toplama, otun topraktan temiz ayrılmasını ve özellikle yoncada protein bakımından zengin yaprakların dökülmeden korunmasını sağlar. Böylece hem iş gücü hem de zaman ciddi ölçüde azalır.

Ot Tırmığı (Çevirme-Toplama) Çeşitleri ve Tipleri

Uygulamada başlıca üç grup öne çıkar. Yıldız çarklı (parmaklı) tırmıklar hareketini sürtünme yoluyla yerden alan, üzerinde esnek parmaklar bulunan yıldız biçimli çarklarla otu yana doğru sürükleyerek namlu yapar; yapısı sade, bakımı kolay ve genellikle ekonomiktir, küçük ve orta işletmelerde yaygındır. Rotorlu (döner) tırmıklar traktör kuyruk milinden hareket alan, üzerinde parmak kollar taşıyan bir veya çift rotorla çalışır; otu daha düzgün ve gevşek namlu haline getirir, balya makinesine daha uygun temiz sıra bırakır. Çevirici (tedder) tipler ise ağırlıklı olarak otu havalandırıp ters yüz ederek kurumayı hızlandırmaya odaklanır; parmakları otu dağıtarak serer. Bazı makineler hem çevirme hem toplama işini ayarla yaparken, bazıları tek işe özelleşmiştir. Çekilir ve asılır (üç nokta askı) modeller mevcuttur; iş genişliği arttıkça çekilir tipler tercih edilir.

Ot Tırmığı (Çevirme-Toplama) Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?

Seçimde ilk ölçüt işletmenin arazi büyüklüğü ve traktör gücüdür; iş genişliği büyük tarlalarda verimi artırır ama daha fazla güç ve manevra alanı ister. Toplanacak ürünün cinsi önemlidir: yonca gibi yaprağı hassas ve değerli ürünlerde yaprak dökümünü en aza indiren, yumuşak çalışan tipler öne çıkar. Arazinin taşlılığı, eğimi ve düzgünlüğü parmak tipini ve çark sayısını belirler. Rotorlu tipler daha temiz ve düzenli namlu isteyen, balya kalitesine önem veren işletmelere; yıldız çarklı tipler bakım kolaylığı ve düşük maliyet arayanlara uygundur. Parmakların malzeme kalitesi (yaylanma ve kırılmaya dayanım), şasi sağlamlığı, çalışma genişliğinin ayarlanabilirliği ve yedek parça bulunabilirliği değerlendirilmelidir. Fiyat; iş genişliğine, çark ya da rotor sayısına, malzeme kalitesine ve ek donanıma göre değişir.

Ot Tırmığı (Çevirme-Toplama) Nasıl Kullanılır?

Çalışma prensibi tipine göre değişir. Yıldız çarklı tırmıklarda çarklar zemine temasla döner ve üzerlerindeki esnek parmaklar otu yana doğru tarayarak bir hat üzerinde biriktirir, böylece namlu oluşur; makinenin kendi ilerlemesi dönme hareketini sağladığı için ek güç gerektirmez. Rotorlu tırmıklarda kuyruk milinden alınan hareketle dönen rotor kolları üzerindeki parmaklar otu belirli bir açıyla toplayıp yönlendirir. Kullanımda önce otun kuruma durumuna bakılır: çevirme işlemi ot henüz nemliyken, toplama işlemi ise ot balyaya uygun kuruluğa geldiğinde yapılır. İlerleme hızı otun cinsine ve yoğunluğuna göre ayarlanır; çok yüksek hız yaprak dökümüne ve dağınık namluya yol açar. Parmakların yerden yüksekliği toprağı kazımayacak, otu da bırakmayacak şekilde ayarlanmalıdır. Sabah çiğ kalkmadan yapılan toplamada yaprak kaybı azalır.

Ot Tırmığı (Çevirme-Toplama) Bakımı

Her çalışma sonrası makine ot artıklarından ve topraktan temizlenmelidir; parmak aralarına sıkışan sap ve otlar dengesizliğe yol açar. Yatak, mafsal ve dönen aksamlar üretici talimatına göre düzenli yağlanmalıdır; kuru çalışan yataklar erken aşınır. Parmaklar en çok yıpranan parçadır; kırık, eğilmiş veya yayını kaybetmiş parmaklar zamanında değiştirilmelidir, çünkü eksik parmak hem toplama kalitesini bozar hem de dengesizlik yaratır. Cıvata ve somunların sıkılığı sezon başında ve periyodik olarak kontrol edilmelidir; titreşim gevşemeye yol açar. Rotorlu tiplerde kuyruk mili (şaft) koruyucusunun sağlam olmasına dikkat edilmeli, güvenlik için mil dönerken makineye yaklaşılmamalıdır. Taşlı arazide parmak kırılması riski yüksektir, hız düşürülmelidir. Sezon sonunda makine temizlenip kuru bir yerde, parmaklar korunacak şekilde saklanmalı, boyasız aşınan yüzeyler paslanmaya karşı yağlanmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Ot tırmığı ile çevirme ve toplama aynı işlem mi?

Hayır. Çevirme, biçilmiş nemli seriyi ters yüz ederek otun her tarafının eşit kurumasını sağlar. Toplama ise kurumuş dağınık otu bir hat üzerinde namlu (sıra) haline getirir. Bazı makineler her iki işi de ayarla yapabilir, bazıları tek işe özelleşmiştir.

Yıldız çarklı tırmık mı rotorlu tırmık mı daha iyi?

İhtiyaca göre değişir. Yıldız çarklı tipler ekonomik, bakımı kolay ve küçük orta işletmeler için elverişlidir. Rotorlu tipler daha düzgün ve temiz namlu bırakır, balya kalitesine önem veren ve daha geniş alan işleyen işletmelere daha uygundur.

Ot tırmığı traktör gücü olarak ne ister?

Yıldız çarklı çekilir tipler hareketini yerden aldığı için görece düşük güçle çekilebilir. Rotorlu tipler kuyruk milinden hareket aldığından daha fazla güç ister. Kesin değer iş genişliğine ve makinenin ağırlığına göre değişir, bu nedenle traktörünüzün gücüyle uyumu satın almadan önce kontrol edilmelidir.

Yoncada yaprak dökümünü nasıl azaltırım?

Toplamayı otun aşırı kurumadığı, tercihen sabah hafif nem varken yapın, ilerleme hızını düşük tutun ve parmak yüksekliğini otu kazımayacak şekilde ayarlayın. Yumuşak çalışan tipler yoncanın protein açısından değerli yapraklarını daha az döker.

Parmaklar sık kırılıyor, sebebi ne olabilir?

En sık neden taşlı arazide yüksek hızla çalışmak ve parmakların toprağı kazıyacak kadar alçak ayarlanmasıdır. Hızı düşürmek, parmak yüksekliğini doğru ayarlamak ve kaliteli yaylı parmak kullanmak kırılmayı azaltır. Kırık parmaklar dengeyi bozacağı için hemen değiştirilmelidir.

Kaynak: Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Makinaları ve Teknolojileri Mühendisliği, Hayvansal Üretimde Mekanizasyon ders notu.

Diğer Tarım Ekipmanları

Ekskavatör Diskaro (Diskli Tırmık) Verim Haritalama Tarımsal Su Tankeri Yem Mikseri Pülverizatör (Atomizör)

Ot Tırmığı (Çevirme-Toplama) almak veya satmak mı istiyorsunuz?

Harman üzerinde güncel ot tırmığı (çevirme-toplama) ilanlarını inceleyin ya da kendi ekipmanınızı ücretsiz ilan verin.

Satılık Ot Tırmığı (Çevirme-Toplama) Ot Tırmığı (Çevirme-Toplama) Fiyatları Ücretsiz İlan Ver