Ana SayfaMerdane (Silindir) Rehberi

Merdane (Silindir) Nedir, Ne İşe Yarar?

Merdane, silindir biçimindeki ağır gövdesiyle toprak yüzeyi üzerinde yuvarlanarak çalışan bir toprak işleme aletidir. Tohum yatağı hazırlığının son aşamasında kesekleri kırmak, yüzeyi düzeltmek ve toprağı bastırarak istenen sıkılığı vermek için kullanılır. Traktöre asılabilen ya da çekilen tiplerde bulunur ve hem ekim öncesinde hem de ekim sonrasında iş görür. Basit yapısına karşın çıkış (çimlenme) başarısı üzerinde belirleyici bir role sahiptir.

Merdane (Silindir) Ne İşe Yarar?

Merdanenin temel işlevi toprağı bastırıp yüzeyi düzeltmek ve başka aletlerle kırılamayan kesekleri ezerek ufalamaktır. Ekim öncesinde kullanıldığında toprağı sıkıştırıp keseği kırar, toprak içindeki hava boşlukları ile su dengesini düzenler ve düzgün bir tohum yatağı hazırlar. Ekim sonrasında kullanıldığında tohum ile toprağın temasını artırır, alt katmanlardaki nemin tohumun bulunduğu bölgeye yükselmesini sağlar ve böylece çimlenmeyi kolaylaştırır. Ayrıca düz ve sıkıştırılmış bir yüzey, sonraki hasat ve bakım işlemlerini de kolaylaştırır. Bu yönleriyle özellikle tahıl ve yem bitkilerinde verimi olumlu etkileyen bir alettir.

Merdane (Silindir) Çeşitleri ve Tipleri

Merdaneler genel olarak yüzey yapısına ve bağlantı biçimine göre ayrılır. Düz merdane, pürüzsüz silindirik bir yüzeye sahiptir; yüzeyi düzeltip bastırmak ve toprakta kılcal boşluklar oluşturarak nem kaybını azaltmak için kullanılır, hemen her toprak tipinde çalışır. Halkalı (segmentli) merdane, mil üzerine dizilmiş ayrı halkalardan oluşur; kesekleri kırma ve bastırma işini birlikte yaptığı için tarla koşullarında en çok tercih edilen tiptir ve yüzeyde ince ufalanmış bir katman bırakır. Çıkıntılı ya da profilli halkalı tipler ise daha ağır ve keseği bol topraklarda daha derin etki için kullanılır. Bağlantı biçimine göre ise traktör arkasına asılan (asılır) hafif tip, çeki koluyla çekilen tekerlekli tip ve daha geniş iş genişliği için katlanabilen ağır tip modeller bulunur. Katlanır ağır tipler geniş alanlarda iş verimini artırırken, karayolunda taşınabilmesi için kanatları katlanır.

Merdane (Silindir) Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?

Merdane seçiminde ilk ölçüt toprak tipi ve kesek durumudur; ağır ve keseği bol topraklarda halkalı veya profilli tipler, nem korunması ve yüzey düzeltme öncelikliyse düz tipler daha uygundur. İkinci ölçüt iş genişliğidir; küçük parseller için asılır hafif tip yeterliyken, geniş alanlarda katlanır ağır tip ve çekilir tekerlekli modeller iş verimini yükseltir. Merdanenin ağırlığı ve gerektiğinde su ya da ek balast ile ağırlaştırılabilmesi, uygulanacak bastırma basıncını belirlediği için önemlidir. Traktörünüzün güç ve kaldırma kapasitesiyle uyum, halka malzemesinin (döküm ya da çelik) kalitesi ve yatak (rulman) dayanıklılığı da dikkate alınmalıdır. Yetiştireceğiniz bitkiye ve ekim yönteminize uygun sıkıştırma derecesini verebilecek bir tip seçmek en doğrusudur.

Merdane (Silindir) Nasıl Kullanılır?

Merdane, çalışma prensibi olarak traktör tarafından çekilirken ya da asılıyken kendi ağırlığını dönen silindir yüzeyi aracılığıyla toprağa aktarır; bu basınç toprak taneciklerini birbirine yaklaştırıp sıkıştırır, kesekleri ezer ve yüzeyi düzler. Ekim öncesinde tohum yatağını düzeltmek ve keseği kırmak amacıyla, ekim sonrasında ise tohum toprak temasını artırıp alt nemi yukarı çekmek amacıyla tek geçişte kullanılır. En verimli sonuç için toprağın tavında, yani ne çok ıslak ne de aşırı kuru olduğu nem düzeyinde çalışılmalıdır; çünkü ıslak toprakta merdane yüzeye yapışır ve sıkışma bozulur. Çalışma hızı toprağın istenen ölçüde ufalanmasına izin verecek şekilde ayarlanır. Gerektiğinde bazı modellerde silindir içi su ile doldurularak veya ek ağırlık eklenerek bastırma basıncı artırılabilir.

Merdane (Silindir) Bakımı

Bakımda en kritik nokta silindir yataklarıdır (rulman/burç); her sezon başında ve düzenli aralıklarla greslenmeli, aşınma ve boşluk kontrol edilmelidir. Çalışma sonrası yüzeye ve halkalar arasına yapışan çamur ve bitki artıkları temizlenmeli, aksi halde kuruyup sıkışarak dönmeyi ve düzgün bastırmayı bozar. Halkaların ya da silindir gövdesinin çatlak, eğrilik ve aşınma yönünden gözden geçirilmesi, gevşeyen cıvata ve somunların sıkılması gerekir. Su ile doldurulabilen tiplerde kış öncesi don riskine karşı içinin boşaltılması önemlidir. Uzun süre kullanılmayacaksa merdane kuru bir zeminde, yataklar yağlanmış halde ve mümkünse üzeri korunaklı biçimde saklanmalıdır. Dikkat edilmesi gereken bir başka husus, aşırı ıslak toprakta çalışmaktan kaçınmaktır; bu hem işin kalitesini düşürür hem de toprakta zararlı sıkışmaya yol açabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Merdaneyi ekimden önce mi sonra mı kullanmalıyım?

Her ikisi de mümkündür ve amaca göre değişir. Ekimden önce kullanıldığında toprağı düzeltip keseği kırarak iyi bir tohum yatağı hazırlar ve su hava dengesini düzenler. Ekimden sonra kullanıldığında ise tohum ile toprağın temasını artırıp alt katmandaki nemi tohuma çeker ve çimlenmeyi kolaylaştırır. Özellikle tahıl ekiminde ekim sonrası bastırma çıkışı belirgin biçimde iyileştirir.

Düz merdane mi halkalı merdane mi daha iyidir?

Kesin olarak biri diğerinden üstün değildir, toprağa ve amaca göre seçilir. Düz merdane yüzeyi düzeltmek, bastırmak ve nem kaybını azaltmak için idealdir. Halkalı merdane ise kesekleri kırma ve bastırmayı birlikte yaptığı için keseği bol, ağır topraklarda daha başarılı olur ve tarlada en çok tercih edilen tiptir.

Merdaneyi hangi nemde kullanmak gerekir?

Toprağın tav durumunda, yani ne çok ıslak ne de aşırı kuru olduğu nem düzeyinde çalışmak gerekir. Islak toprakta merdane yüzeye yapışır, sıkışma bozulur ve toprakta zararlı bir sertleşme oluşabilir. Aşırı kuru toprakta ise kesekler yeterince kırılamaz. En iyi sonuç tavında sürülen toprakta alınır.

Merdanenin bastırma basıncını artırabilir miyim?

Evet, bazı modellerde bu mümkündür. Silindir gövdesi içi su ile doldurulabilen tiplerde su ekleyerek ya da uygun modellerde ek ağırlık (balast) takarak bastırma basıncı artırılabilir. Böylece daha ağır ve keseği bol topraklarda daha etkili bir sıkıştırma sağlanır. Kış öncesi don riskine karşı su ile doldurulan tiplerin boşaltılması unutulmamalıdır.

Merdane fiyatı neye göre değişir?

Fiyat; iş genişliğine, merdane tipine (düz, halkalı, katlanır ağır tip), toplam ağırlığına, halka ve gövde malzemesinin kalitesine, yatak donanımına ve asılır ya da çekilir oluşuna göre değişir. Geniş iş genişlikli, katlanabilen ve ağır tip modeller daha donanımlı olduğu için genellikle daha yüksek maliyetlidir. İhtiyacınıza uygun iş genişliği ve tipi belirleyip karşılaştırma yapmanız en doğrusudur.

Kaynak: Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Makinaları ve Teknolojileri Mühendisliği, Toprak İşleme Makinaları Ders Notu.

Diğer Tarım Ekipmanları

Biçerdöver Hassas Ekim Makinesi Soğuk Hava Deposu Mekanik Ekim Makinesi Diskaro (Diskli Tırmık) Tarım Römorku

Merdane (Silindir) almak veya satmak mı istiyorsunuz?

Harman üzerinde güncel merdane (silindir) ilanlarını inceleyin ya da kendi ekipmanınızı ücretsiz ilan verin.

Satılık Merdane (Silindir) Merdane (Silindir) Fiyatları Ücretsiz İlan Ver