Menü
Kültivatör, toprağın yüzeyden belirli bir derinliğe kadar gevşetilmesini, kabartılmasını ve yabancı otların kökten sökülmesini sağlayan, traktörle çalışan bir ikincil toprak işleme aletidir. Genellikle pulluk ile yapılan ilk sürümün ardından tohum yatağını hazırlamak, sıkışan toprağı havalandırmak ve nemin muhafazasını sağlamak için kullanılır. Yaylı ya da sabit çeki demirlerine bağlı uç demirleri toprağa dalarak dikey ve yanal bir karıştırma yapar; toprağı alt üst etmeden gevşettiği için organik madde ve nem daha iyi korunur. Türkiye tarımında hububat, mısır, pamuk, ayçiçeği, şeker pancarı ve sebze üretiminin hemen her aşamasında yaygın olarak yer alır. Hem ekim öncesi tohum yatağı hazırlığında hem de çapa bitkilerinde sıra aralarının işlenmesinde başvurulan temel bir mekanizasyon aracıdır. Doğru ayarlandığında yakıt ve zaman tasarrufu sağlayarak işletme maliyetlerini düşürür ve verimi destekler.
Kültivatör en temelde toprağı devirmeden gevşetir, kesekleri parçalar, yabancı otları kökünden söker ve toprak yüzeyini ekime hazır kabartılmış bir yapıya getirir. Pullukla yapılan derin sürümden sonra oluşan iri keseklerin ufalanması, toprak yüzeyinin düzleştirilmesi ve tohumun düzgün derinlikte yatacağı gözenekli bir tohum yatağı oluşturulması için kullanılır. Uç demirleri toprağa daldıkça kılcal boşlukları kırarak buharlaşmayla nem kaybını azaltır; bu nedenle kurak ve nadas alanlarında nem muhafazası amacıyla da işletilir. Çapa bitkilerinde (mısır, pamuk, ayçiçeği, şeker pancarı, sebze) sıra aralarındaki yabancı otların yok edilmesi ve toprağın havalandırılması için ara çapa kültivatörü olarak görev yapar. Gübrenin toprağa karıştırılması, anız bozma sonrası ikinci işleme ve sonbahar toprak hazırlığında da tercih edilir. Kısaca ekim öncesi hazırlıktan bitki gelişimi sırasındaki bakıma kadar toprak işlemenin bel kemiğini oluşturur.
Kültivatörler işlevine ve yapısına göre birkaç ana gruba ayrılır. Kullanım amacına göre tohum yatağı hazırlama (ağır tip) kültivatörleri ile sıra arası işleyen ara çapa (hafif tip) kültivatörleri en yaygın ikili grubu oluşturur. Çeki demiri yapısına göre yaylı ayaklı (esnek, taşlı ve köklü arazide sıçrayarak kırılmayı önler) ve sabit ayaklı (rijit, ağır ve sıkışık toprakta daha derin çeker) modeller bulunur; ayrıca S yaylı hafif tipler ince tohum yatağı için üretilir. Traktöre bağlanma biçimine göre üç nokta askı düzenine takılan asılı tip ile büyük iş genişliklerinde kendi tekerleri üzerinde taşınan çekilir (yarı asılı) tip vardır. İş genişliği genelde 7 ayaktan 21 ayağa kadar değişir; ayak sayısı ve çalışma genişliği arttıkça gereken traktör gücü de yükselir. Uç demiri tipine göre kaz ayağı (geniş, ot kesen), dar sivri uç (derin gevşeten) ve ok uçlu seçenekler farklı toprak ve iş amaçlarına göre değiştirilebilir. Arkasına takılan tırmık, merdane veya kapatma tertibatı ile kombine modeller tek geçişte hem gevşetip hem düzleştirir.
Seçimde ilk ölçüt traktör gücü ile iş genişliği uyumudur. Genel bir kural olarak her ayak için yaklaşık 8 ila 12 beygir güç hesaplanır; ağır ve sıkışık topraklarda bu değer artar. Traktörünüzün gücünü aşan bir kültivatör hem yakıt tüketimini yükseltir hem de yeterli derinliğe inemez. İşletme büyüklüğü de belirleyicidir; küçük ve orta parseller için asılı tip yeterliyken, geniş alanlarda çekilir ve katlanır şasili modeller iş verimini artırır. Arazi tipine dikkat edilmeli; taşlı, köklü ve engebeli tarlada yaylı ayaklı modeller kırılmaya karşı avantajlıdır, temiz ve düz topraklarda sabit ayak daha derin ve düzenli çalışır. Uç demirlerinin kolay değiştirilebilir ve piyasada bulunabilir olması bakım maliyeti açısından önemlidir. İkinci elde şasi ve çeki demirlerinde çatlak ya da kaynakla onarılmış eğrilik olup olmadığı, yayların yorgunluğu, ayak bağlantı cıvatalarının aşınması ve uç demirlerinin kalan kalınlığı kontrol edilmelidir. Üç nokta bağlantı pimlerinin ve derinlik ayar tekerleğinin sağlamlığı da incelenmelidir.
Verimli kullanım için önce çalışma derinliği toprak ve amaca göre ayarlanır; tohum yatağı hazırlığında genellikle 8 ila 15 santim, sıra arası çapada ise bitki köküne zarar vermeyecek daha sığ bir derinlik tercih edilir. Derinlik, arka destek tekerleği veya üç nokta askı düzeni ile ayarlanır ve tüm ayakların aynı derinlikte çalışması için alet yatay dengede tutulmalıdır. Çalışma hızı çoğu toprakta 6 ila 10 kilometre saat arasında verimlidir; fazla hız keseklerin savrulmasına ve düzensiz işlemeye yol açar, çok düşük hız iş verimini düşürür. Toprak nemi kritiktir; çok ıslak toprakta işleme sıkışma ve topaklaşmaya, aşırı kuru toprakta gereksiz güç tüketimine neden olur, tava gelmiş toprakta çalışılmalıdır. Yaylı ayaklarda simetrik aşınma için uç demirleri periyodik kontrol edilmeli. Güvenlik açısından alet traktöre bağlıyken altına girilmemeli, taşıma sırasında askı kilitlenmeli, ayak veya uç demiri değişimi motor kapalı ve alet yere indirilmişken yapılmalı, tarla başı dönüşlerinde alet kaldırılarak ayakların zorlanması önlenmelidir.
Kültivatörün ömrünü uzatmak için her çalışma sonrası ayaklara ve uç demirlerine yapışan toprak, çamur ve ot kökleri temizlenmelidir; kurumuş toprak metalin daha hızlı aşınmasına yol açar. Uç demirleri düzenli kontrol edilmeli, aşırı incelen ya da körelen demirler derinlik ve ot kesme performansını düşürdüğünden zamanında değiştirilmelidir. Ayak bağlantı cıvataları ve somunları her sezon başında sıkılığı yönünden kontrol edilmeli, gevşeyenler yeniden sıkılmalıdır çünkü çalışma titreşimi bağlantıları zamanla gevşetir. Yaylar yorgunluk ve çatlak yönünden incelenmeli, kırılan yay hemen yenilenmelidir. Sık arıza noktaları genellikle uç demiri aşınması, cıvata kopması, yay kırılması ve çeki demiri eğilmesidir; taşlı arazide bunlar daha erken görülür. Sezon sonunda alet basınçlı su ile yıkanıp kurutulmalı, metal aksam pas oluşumunu önlemek için yağ veya koruyucu gres ile inceltilerek kaplanmalıdır. Uzun süreli saklamada kültivatör kuru ve üstü kapalı bir yerde, ayaklar yerden hafif yükseltilmiş biçimde bekletilmeli, boyası soyulan yerler pasa karşı yeniden boyanmalıdır.
Kültivatör toprağı devirmeden gevşetir, kesekleri ufalar, yabancı otları kökünden söker ve tohum yatağını ekime hazır hale getirir. Ayrıca çapa bitkilerinde sıra aralarını işleyerek toprağı havalandırır ve nemin korunmasını sağlar.
Öncelikle traktör gücü ile iş genişliği uyumuna bakılır; kabaca her ayak için 8 ila 12 beygir hesaplanır. İşletme büyüklüğü, arazinin taşlı ya da düz olması ve yaylı veya sabit ayak tercihi belirleyicidir. Uç demirlerinin kolay bulunabilir olması da önemlidir.
Pulluk toprağı derinden keserek alt üst eder ve ilk sürümü yapar. Kültivatör ise toprağı devirmeden yüzeyden belirli bir derinliğe kadar gevşetip kabartır. Bu yüzden kültivatör genellikle pullukla yapılan sürümün ardından ikincil işleme için kullanılır.
Taşlı, köklü ve engebeli arazilerde yaylı ayaklı modeller kırılmaya karşı avantajlıdır çünkü sert cisme çarptığında esneyip sıçrar. Temiz ve düz topraklarda ise sabit ayaklı model daha derin ve düzenli çalıştığı için tercih edilir.
Tohum yatağı hazırlığında genellikle 8 ila 15 santim derinlik uygundur. Sıra arası çapa işleminde bitki köküne zarar vermemek için daha sığ çalışılır. Derinlik toprak yapısına ve işleme amacına göre destek tekerleği veya askı düzeni ile ayarlanır.
Kaynak: Tarımsal Mekanizasyon ve Toprak İşleme Aletleri Teknik Kaynakları.
Harman üzerinde güncel kültivatör ilanlarını inceleyin ya da kendi ekipmanınızı ücretsiz ilan verin.
Satılık Kültivatör Kültivatör Fiyatları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
