Menü
Korunga (Onobrychis viciifolia), baklagiller (Fabaceae) familyasından çok yıllık bir yem bitkisidir ve kök nodüllerindeki Rhizobium bakterileriyle havanın serbest azotunu toprağa bağlar. Derin ve güçlü kazık kökü sayesinde kireçli, taşlı, kurak ve fakir topraklarda bile tutunur; bu yönüyle nadasa alternatif, toprak yapısını iyileştiren bir bitki olarak münavebede önemli bir yer tutar. Yonca ve üçgülden farklı olarak şişkinlik (timpani) yapmaması hayvancılıkta güvenli otlatma imkânı verir. Münavebe açısından korunga hem toprağı azotça zenginleştiren hem de derin kökleriyle alt katmanları gevşeten bir ön bitkidir. Çok yıllık olması nedeniyle tarlada üç ile dört yıl kalır; bu süre boyunca toprakta organik madde birikir ve erozyon kontrolü sağlanır. Ekim nöbetine dâhil edilirken kendisinden önce ve sonra gelecek ürünlerin familya ve hastalık ilişkileri dikkatle planlanmalıdır, çünkü baklagilden baklagile geçiş toprak kaynaklı sorunları artırabilir.
Korungayı ekim nöbetine katmak toprak verimliliği ve sürdürülebilirlik açısından çok yönlü fayda sağlar. Baklagil olarak biyolojik azot fikse ettiği için kendisinden sonra ekilecek tahıl ve endüstri bitkilerinin azot ihtiyacını kısmen karşılar, kimyasal gübre girdisini azaltır. Derin kazık kökü, pulluk tabanını ve sıkışmış alt katmanları gevşeterek su ve hava geçirgenliğini artırır; bu kanallar sonraki ürünlerin köklerine yol açar. Çok yıllık örtüsü toprağı rüzgâr ve su erozyonuna karşı korur, yüzeyde organik madde ve humus biriktirir. Tek yıllık bitkilerin sürekli ekildiği tarlalarda görülen toprak yorgunluğunu ve tek tip hastalık, zararlı baskısını kırar. Ayrıca yoğun ve derin kök ağı toprak mikrobiyal çeşitliliğini artırarak biyolojik dengeyi güçlendirir. Kurak ve marjinal alanlarda nadas yerine korunga ekmek, toprağı boş bırakmadan gelir sağlar ve bir sonraki ürüne daha iyi bir tohum yatağı hazırlar.
Korungadan SONRA en uygun bitkiler tahıllardır (buğdaygiller/Poaceae): buğday, arpa, tritikale, yulaf ve mısır. Bunlar korunganın bıraktığı azottan ve gevşemiş, humusça zengin topraktan doğrudan yararlanır ve baklagille aynı hastalıkları paylaşmadıkları için toprak kaynaklı sorun devri olmaz. Ayçiçeği, şeker pancarı ve patates gibi endüstri/çapa bitkileri de iyi ardıllardır; korunganın açtığı derin kök kanalları bu bitkilerin kök gelişimini destekler. Korungadan ÖNCE ise tercihen tahıl veya çapa bitkisi gelmelidir; böylece tarla baklagil dışı bir ürünle temizlenmiş, hastalık ve nematod baskısı düşürülmüş olur. Aynı familyadan (Fabaceae) yonca, fiğ, üçgül, nohut, mercimek, fasulye ve bezelye korunganın hemen öncesine veya sonrasına konulmamalıdır; ortak kök hastalıkları (Sclerotinia, Fusarium kök çürüklüğü) ve nematodların birikmesine yol açar. Familya mantığı gereği baklagilden sonra buğdaygil, buğdaygilden sonra tekrar baklagil sıralaması ideal döngüyü kurar.
Korungayı başka bir baklagilin (yonca, fiğ, üçgül, nohut, mercimek, fasulye, bezelye) hemen ardından ekmekten kaçınılmalıdır; aynı Rhizobium ve ortak toprak patojenleri, özellikle Sclerotinia ve Fusarium kaynaklı kök ve kök boğazı çürüklükleri ile kök-ur nematodları toprakta birikerek verimi düşürür. Aynı tarlaya korunga sökümünden sonra en az üç ile dört yıl boyunca tekrar korunga veya başka baklagil dikilmemelidir; bu bekleme süresi toprakta biriken hastalık etmenlerinin azalması için gereklidir. Drenajı bozuk, taban suyu yüksek ve sürekli ıslak kalan ağır killi topraklardan kaçınılmalı, çünkü korunga fazla nemde kök çürüklüğüne çok duyarlıdır. Ayrıca söküm yılında toprakta yüksek azot kaldığından, ardıl olarak azot sever ama yatmaya eğilimli tahıllara aşırı azotlu gübre verilmesinden kaçınılmalıdır; aksi hâlde bitki yatar. Yabancı ot mücadelesi yapılmadan kirli tarlaya kurulmamalı, ilk yıl gelişimi yavaş olan korunga otlar arasında boğulabilir.
Dört yıllık örnek münavebe planı, korunganın çok yıllık olmasına göre iki farklı kurgu ile verilebilir. Kurulum ve yıkım aynı yıllarda tutulan kısa döngü: 1. Yıl Buğday veya arpa (tahıl, tarlayı temizler ve hastalık zincirini kırar); 2. Yıl Ayçiçeği veya şeker pancarı (çapa bitkisi, derin toprak işleme ile yabancı ot azaltır); 3. Yıl Korunga kuruluşu (baklagil, azot fikse eder, toprağı dinlendirir); 4. Yıl yine Korunga (ikinci verim yılı, en yüksek ot verimi ve azot birikimi). Korunga tarlada üç ile dört yıl bırakılabildiğinden, uzun döngüde plan şöyle olur: 1-3. Yıllar Korunga (çok yıllık, sürekli ot hasadı ve azot birikimi); 4. Yıl Mısır veya buğday (korunga sökülür, biriken azottan tahıl yararlanır). Söküm sonrası aynı alana en az üç yıl baklagil dönmemeli, döngü tahıl ve çapa bitkileriyle sürdürülmelidir.
Korungadan sonra en uygun ürünler buğday, arpa, mısır gibi tahıllar ile ayçiçeği ve şeker pancarı gibi çapa bitkileridir. Bu bitkiler korunganın toprağa bağladığı azottan yararlanır, gevşetilmiş derin kök kanallarını kullanır ve baklagille ortak hastalık taşımadıkları için sağlıklı bir devir sağlar.
Korunga ile yonca, fiğ, nohut, mercimek gibi baklagiller aynı Fabaceae familyasındandır ve Sclerotinia, Fusarium kök çürüklükleri ile nematodlar gibi ortak toprak patojenlerini paylaşır. Ardışık baklagil ekimi bu etmenleri toprakta biriktirir, kök hastalıklarını ve verim kaybını artırır. Bu nedenle korungadan önce tahıl veya çapa bitkisi tercih edilmelidir.
Korunga sökümünden sonra aynı tarlaya en az üç ile dört yıl boyunca tekrar korunga veya başka bir baklagil ekilmemelidir. Bu bekleme süresi, toprakta biriken kök hastalığı etmenlerinin ve nematodların doğal olarak azalmasını sağlar; aksi hâlde yeni korunga zayıf gelişir ve verim düşer.
Evet. Korunga baklagil olduğu için kök nodüllerinde yaşayan Rhizobium bakterileriyle simbiyotik ilişki kurar ve havadaki serbest azotu bitkinin kullanabileceği forma dönüştürür. Söküm sonrası köklerde ve toprakta kalan bu azot, kendisinden sonra ekilen tahılların ve endüstri bitkilerinin azot ihtiyacının bir kısmını karşılayarak gübre girdisini azaltır.
Evet, korunga özellikle kurak, kireçli, taşlı ve fakir topraklarda nadasa iyi bir alternatiftir. Toprağı boş bırakmak yerine çok yıllık örtüsüyle erozyonu önler, organik madde biriktirir, azot bağlar ve aynı zamanda kaliteli yem üreterek gelir sağlar. Böylece bir sonraki ürüne hem verimli hem de daha iyi yapıya sahip bir tohum yatağı hazırlar.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM). Münavebe planı bölge, toprak ve iklim koşullarına göre uyarlanmalıdır.
Harman üzerinde güncel korunga ilanlarını inceleyin ya da ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Korunga Korunga Ne Zaman Ekilir Korunga Yetiştiriciliği Tüm Korunga BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
