Menü
Bal arısı (Apis mellifera) yetiştiriciliği, bal, polen, arı sütü, balmumu, propolis ve arı zehiri gibi ürünlerin yanında bitkilerin tozlaşmasına katkısıyla önemli bir hayvancılık koludur. Arı kolonisi; bir ana arı, binlerce işçi arı ve dönemsel olarak erkek arılardan oluşan organize bir topluluktur. Başarılı arıcılık; uygun yer seçimi, güçlü koloni yönetimi, dönemsel besleme ve hastalık-zararlılara karşı koruyucu önlemleri bir arada gerektirir.
Arılık nektar ve polen veren bitkiler bakımından zengin, tarımsal ilaç kullanılmayan bölgelerde kurulmalıdır. Kovanlar rüzgar almayan, yağış sularının göllenmediği, hafif eğimli ve güneş gören yerlere; uçuş delikleri sabah güneşini alacak şekilde yerleştirilmelidir. Arılık ana yoldan, insan ve hayvan geçiş noktalarından uzak olmalı, kovanlar arasında yeterli mesafe bırakılarak yağmacılık ve hastalık yayılımı azaltılmalıdır. Kovan içi nemden korunmalı, havalandırma sağlanmalı ve düzenli temizlik ile hijyen gözetilmelidir.
Arıların temel besini doğadan topladıkları nektar (bal) ve polendir; ancak nektar akışının olmadığı dönemlerde ek besleme gerekir. Petek işlemeyi ve koloni gelişimini teşvik için ilkbaharda genellikle 1/1 oranında (bir ölçü şeker, bir ölçü su) şeker şurubu verilir; kışlık besleme için daha yoğun (2/1) şurup tercih edilir. Polen kıtlığında protein ihtiyacını karşılamak üzere polen veya polen ikame kekleri kullanılabilir. Arılığa yakın, temiz ve sürekli su kaynağı bulundurulması koloni sağlığı için önemlidir.
Koloniler ilkbahar ve sonbaharda kontrol edilerek güçlendirilmeli, zayıf koloniler birleştirilmeli, ana arısı yaşlanan kovanlarda ana arı yenilenmelidir. Kovan içi düzenli incelenerek bal ve polen durumu, yavru gelişimi ve hastalık belirtileri takip edilir; eski ve kararmış petekler yenilenir. Kışlatma öncesi kolonilerin yeterli kışlık bal stoğuna sahip olması ve genç işçi arı oranının yüksek olması sağlanmalıdır. Hastalıklara karşı ilaçlı tedavi ve aşılama gerektiren durumlarda uygulama veteriner hekim denetiminde yapılmalı, koruyucu önlemler önceliklendirilmelidir.
Damızlıkta yüksek bal verimi, sakin mizaç, hastalığa dayanıklılık ve oğul verme eğilimi düşük koloniler ana arı üretimi için seçilir. Çoğaltma; mevcut güçlü kolonilerin bölünmesi (suni oğul) veya doğal oğul alımı yoluyla yapılır, alınan oğullar bakım ve beslemeye alınır. Ana arı çiftleştikten sonra yumurtlamaya başlar; işçi arılar yaklaşık 21 günde, erkek arılar daha uzun sürede gözlerinden çıkar. Yeni oluşturulan koloniler, kışa güçlü girebilmeleri için beslenerek ve genç arı sayısı artırılarak desteklenir.
Bal verimi; koloni gücüne, ana arı kalitesine, bölgenin bitki örtüsüne, iklime ve bakım düzeyine göre değişir. İyi yönetilen güçlü kolonilerden bir sezonda kovan başına önemli miktarda bal alınabilirken, zayıf ve hastalıklı kolonilerde verim düşer. Balın yanında polen, arı sütü, balmumu, propolis ve arı zehiri gibi ürünler de gelir kaynağıdır; ayrıca arılar tarımsal üretimde tozlaşma yoluyla dolaylı büyük katkı sağlar.
Arı hastalıkları ve parazitlerinin belirtileri ve korunma önlemleri için ayrıntılı rehbere bakın →
Arılık nektar ve polen veren bitkiler bakımından zengin, tarımsal ilaç kullanılmayan bölgelerde kurulmalıdır. Kovanlar rüzgar almayan, yağış sularının göllenmediği, hafif eğimli ve güneş gören yerlere; uçuş delikleri sabah güneşini alacak şekilde yerleştirilmelidir. Arılık ana yoldan, insan ve hayvan geçiş noktalarından uzak olmalı, kovanlar arasında yeterli mesafe bırakılarak yağmacılık ve hastalık yayılımı azaltılmalıdır. Kovan içi nemden korunmalı, havalandırma sağlanmalı ve düzenli temizlik ile hijyen gözetilmelidir.
Arıların temel besini doğadan topladıkları nektar (bal) ve polendir; ancak nektar akışının olmadığı dönemlerde ek besleme gerekir. Petek işlemeyi ve koloni gelişimini teşvik için ilkbaharda genellikle 1/1 oranında (bir ölçü şeker, bir ölçü su) şeker şurubu verilir; kışlık besleme için daha yoğun (2/1) şurup tercih edilir. Polen kıtlığında protein ihtiyacını karşılamak üzere polen veya polen ikame kekleri kullanılabilir. Arılığa yakın, temiz ve sürekli su kaynağı bulundurulması koloni sağlığı için önemlidir.
Koloniler ilkbahar ve sonbaharda kontrol edilerek güçlendirilmeli, zayıf koloniler birleştirilmeli, ana arısı yaşlanan kovanlarda ana arı yenilenmelidir. Kovan içi düzenli incelenerek bal ve polen durumu, yavru gelişimi ve hastalık belirtileri takip edilir; eski ve kararmış petekler yenilenir. Kışlatma öncesi kolonilerin yeterli kışlık bal stoğuna sahip olması ve genç işçi arı oranının yüksek olması sağlanmalıdır. Hastalıklara karşı ilaçlı tedavi ve aşılama gerektiren durumlarda uygulama veteriner hekim denetiminde yapılmalı, koruyucu önlemler önceliklendirilmelidir.
Damızlıkta yüksek bal verimi, sakin mizaç, hastalığa dayanıklılık ve oğul verme eğilimi düşük koloniler ana arı üretimi için seçilir. Çoğaltma; mevcut güçlü kolonilerin bölünmesi (suni oğul) veya doğal oğul alımı yoluyla yapılır, alınan oğullar bakım ve beslemeye alınır. Ana arı çiftleştikten sonra yumurtlamaya başlar; işçi arılar yaklaşık 21 günde, erkek arılar daha uzun sürede gözlerinden çıkar. Yeni oluşturulan koloniler, kışa güçlü girebilmeleri için beslenerek ve genç arı sayısı artırılarak desteklenir.
Zorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni