Menü
Anıza doğrudan ekim makinesi, önceki ürünün hasat kalıntısı (anız) tarla üzerinde dururken, toprağı pulluk veya diskaroyla işlemeden tohumu doğrudan sıraya eken makinedir. Koruyucu toprak işleme ve doğrudan ekim (no-till) tarımının temel ekipmanıdır. Sertleşmiş toprağı ve anız örtüsünü keskin diskler veya çizel ayaklarıyla yararak dar bir tohum yatağı açar, tohumu ayarlanan derinliğe bırakır ve baskı tekerleğiyle üzerini kapatır. Ülkemizde buğday, arpa, mısır, ayçiçeği, soya ve nohut gibi ürünlerin ikinci ürün veya kuru tarım koşullarında ekiminde tercih edilir. Toprak işleme masrafını, yakıt ve zaman kaybını azaltırken, anız örtüsü sayesinde toprak nemini korur, su ve rüzgar erozyonunu düşürür. Özellikle kurak ve yarı kurak bölgelerde toprak sağlığını, organik madde birikimini ve toprak yapısını koruması nedeniyle sürdürülebilir tarımın öne çıkan araçlarından biridir.
Anıza doğrudan ekim makinesinin temel işlevi, toprağı geleneksel yöntemlerle (sürüm, disk, tırmık) hazırlamadan tek geçişte ekim yapmaktır. Böylece pulluk, diskaro, tırmık ve mibzer ile yapılan birkaç iş, tek bir makineyle tek geçişte tamamlanır. Makinenin önündeki kesici diskler (turbo veya düz disk) anızı ve toprak yüzeyini keserek tıkanmayı önler; ardından gelen çizel ayağı veya çift diskli gömücü ayak dar bir yarık açarak tohumu istenen derinliğe bırakır. Aynı sırada gübre gömücü ayaklar bulunan modeller tohumun yanına veya altına taban gübresini yerleştirir. Arkadaki baskı ve kapatma tekerlekleri tohumun toprakla tam temasını sağlar ve çıkışı düzenler. Bu makine en çok tahıl (buğday, arpa, yulaf), baklagil (nohut, mercimek, soya) ve sıraya ekilen ürünlerin (mısır, ayçiçeği) ekiminde kullanılır. Anız örtüsü toprak yüzeyinde kaldığından buharlaşma azalır, yağış suyu daha iyi tutulur ve erozyon önlenir; bu da özellikle kuru tarımda verim güvencesi sağlar.
Anıza doğrudan ekim makineleri gömücü ayak tipine göre başlıca ikiye ayrılır. Diskli (çift diskli) tip: iki eğik diskin oluşturduğu V yarığa tohum bırakır, taşlı ve nemli topraklarda tıkanmaya karşı üstündür, yüksek hızda çalışır. Çizel ayaklı (ankastre/tine) tip: kaz ayağı benzeri çelik ayakla toprağı yararak eker, sert ve kuru topraklarda daha derin girer, güç ihtiyacı biraz yüksektir. Sıra düzenine göre tahıl tipi sık sıralı (17-20 cm sıra aralığı) ve çapa bitkisi tipi geniş sıralı (45-70 cm, pnömatik tek dane) makineler vardır. Bağlantı biçimine göre traktöre üç nokta askı ile bağlanan asılı tip (2-4 metre, küçük-orta işletme) ve çeki oku ile çekilen römork tipli/çekilir tip (4-9 metre, büyük işletme) modeller bulunur. Kesici disk tipi de değişir: düz disk, dalgalı (turbo) disk veya oluklu disk anız yoğunluğuna göre seçilir. Depo yapısı olarak tek depolu (yalnız tohum) ve çift depolu (tohum + gübre) seçenekler mevcuttur. Baskı tekerleği malzemesi (kauçuk, çelik, yarı pnömatik) ve derinlik ayar sistemi de modeller arasında fark yaratır.
İlk kriter işletme büyüklüğü ve traktör gücü uyumudur: diskli ve çizel ayaklı doğrudan ekim makineleri toprağı yararak çalıştığı için normal mibzere göre daha fazla güç ister, kabaca çalışma genişliğinin her metresi için 25-35 beygir gücü (asılı 3 metrelik makine için yaklaşık 90-110 beygir) planlanmalıdır. Arazi tipi belirleyicidir: taşlı ve nemli topraklarda diskli, sert-kuru topraklarda çizel ayaklı tip daha iyi sonuç verir. Ekilecek ürün deseni sıra aralığını belirler (tahıl için sık, mısır-ayçiçeği için geniş sıra). Gübreyi tohumla birlikte vermek isteyen çiftçi çift depolu modeli seçmelidir. Derinlik ayarının sıradan bağımsız ve kolay yapılabilir olması, dane dağıtımının hassasiyeti (mekanik ya da pnömatik) ve baskı tekerleği basıncının ayarlanabilirliği önemlidir. İkinci elde: disk ve çizel ayaklarının aşınma-eğrilik durumu, disk rulmanlarında boşluk, gömücü ayak yaylarının yorgunluğu, dozaj mili ve dişlilerinde aşınma, depo ve boru içinde pas-tıkanma, şasi ve bağlantı noktalarında çatlak-kaynak izleri kontrol edilmelidir. Yedek parça ve servis erişimi de satın alma kararında dikkate alınmalıdır.
Verimli ekim için önce anız durumu değerlendirilir; çok yoğun ve uzun sap örtüsü varsa hafif parçalama veya sap dağıtımı çıkışı kolaylaştırır. Ekim öncesi ekim normu (dekara tohum miktarı) makine kataloğuna göre dişli/dozaj ayarından yapılır ve mutlaka kalibrasyon (birkaç metre boşta çevirip toplanan tohumu tartma) ile doğrulanır. Ekim derinliği tahılda genellikle 3-5 cm, mısır-ayçiçekte 4-6 cm aralığında ayarlanır; derinlik tüm sıralarda eşit olmalıdır. Baskı tekerleği basıncı toprak nemine göre ayarlanır: fazla basınç kaymak tabakası yapar, az basınç tohum-toprak temasini bozar. Çalışma hızı tohum dağılımının bozulmaması için genellikle 6-9 km/saat arasında tutulur; yüksek hızda dane atlaması ve düzensiz derinlik olur. Traktör üç nokta askısı yatay ve dengeli ayarlanmalı, makine yere paralel çalışmalıdır. Güvenlik açısından: makine indirilip kaldırılırken çevrede kimse bulunmamalı, ayar ve tıkanıklık giderme işlemleri traktör durdurulup el freni çekilerek yapılmalı, karayolunda taşımada ikaz levhaları ve aydınlatma kullanılmalı, çekilir modellerde freni ve emniyet zinciri takılmalıdır.
Her ekim gününün sonunda depo ve dağıtım kanalları tohum-gübre kalıntısından boşaltılır; özellikle gübre nemle sertleşip aşındırıcı olduğundan gübre deposu ve boruları temizlenip kurutulmalıdır. Kesici diskler, çift disk gömücü ayaklar ve tekerlek rulmanlarının gres noktaları üretici aralıklarına göre yağlanır; sezon başı ve sonunda gres bakımı yapılır. Sık arıza noktaları: disk rulmanlarında aşınma ve boşluk, disklerin körelmesi veya eğrilmesi, gömücü ayak yaylarının yorulup baskı kaybetmesi, dozaj milinde-dişlisinde aşınmadan kaynaklı norm sapması, tohum borularında tıkanma ve baskı tekerleği sıyırıcılarının aşınmasıdır. Aşınan disk ve çizel uçları zamanında değiştirilmeli, körelmiş diskler ekim kalitesini düşürdüğü için gözden geçirilmelidir. Sezon sonunda makine basınçlı su ve fırça ile temizlenir, metal yüzeyler kurulanıp pas önleyici yağ veya gres ile korunur, çıplak toprak temaslı parçalar yağlanır. Saklama kapalı ve kuru ortamda, tekerlekler yerden hafif yük alacak şekilde yapılmalıdır. Sezon öncesi tüm cıvata torkları, hidrolik hortumlar ve markör kontrol edilip kalibrasyon tekrarlanarak makine sahaya hazırlanır; bu düzenli bakım makinenin ömrünü belirgin biçimde uzatır.
Önceki ürünün anızı tarlada dururken, toprağı pulluk veya diskaroyla işlemeden tohumu doğrudan sıraya ekmeye yarar. Toprak işleme, yakıt ve zaman masrafını azaltır; anız örtüsü toprak nemini korur ve erozyonu önler. Tek geçişte diskle anızı keser, tohumu istenen derinliğe bırakır ve baskı tekerleğiyle üzerini kapatır.
İşletme büyüklüğü, traktör gücü, arazi tipi ve ekilecek ürün deseni birlikte değerlendirilir. Küçük-orta işletmede asılı, büyük işletmede çekilir model uygundur. Taşlı ve nemli toprakta diskli, sert ve kuru toprakta çizel ayaklı tip tercih edilir. Gübreyi tohumla vermek isteyen çift depolu model seçmelidir. Çalışma genişliğinin metresi başına yaklaşık 25-35 beygir güç planlanmalıdır.
Doğru kalibrasyon, uygun derinlik ve baskı ayarı yapıldığında verim geleneksel ekimle benzer, kurak koşullarda çoğu zaman daha iyi olur. Anız örtüsü toprak nemini koruduğu için özellikle kuru tarımda su stresine karşı avantaj sağlar. İlk yıllarda toprak yapısı ve makine ayarı oturana kadar dikkatli takip önerilir.
Makine toprağı yararak çalıştığından normal mibzere göre daha fazla güç ister. Genel kural olarak çalışma genişliğinin her metresi için 25-35 beygir hesaplanır; örneğin 3 metrelik asılı bir makine için yaklaşık 90-110 beygirlik traktör uygundur. Çizel ayaklı tipler diskli tiplere göre biraz daha fazla güç gerektirir.
Doğru seçim toprak yapısına bağlıdır. Diskli tip taşlı, nemli ve yoğun anızlı topraklarda tıkanmadan yüksek hızda çalışır. Çizel ayaklı tip sert ve kuru topraklarda daha iyi girer ve tohum yatağını daha net açar. Karışık koşulları olan işletmeler için turbo diskli ve ayarlanabilir baskılı modeller esneklik sağlar.
Kaynak: Tarımsal Mekanizasyon ve Ziraat Mühendisliği Genel Kaynakları.
Harman üzerinde güncel anıza doğrudan ekim makinesi ilanlarını inceleyin ya da kendi ekipmanınızı ücretsiz ilan verin.
Satılık Anıza Doğrudan Ekim Makinesi Anıza Doğrudan Ekim Makinesi Fiyatları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
