Menü
Tırmık, toprağın yüzeysel katmanını kabartıp ufalayan, yabancı otları köklerinden söken ve tohum yatağını inceltip düzleştiren bir toprak işleme aletidir. Genellikle pulluk ya da kültivatör gibi derin işleme aletlerinden sonra, ikincil toprak işleme aşamasında devreye girer. Traktör kuyruk mili gücüne veya çekiş kuvvetine göre çalışan tipleri bulunur ve tohum yatağı hazırlığının vazgeçilmez adımlarından biridir. Kültivatör tırmığı olarak anılan tipler, kabartma ile düzeltmeyi birlikte yaparak tarlayı ekime hazır hale getirir.
Tırmık esas olarak toprağın üst tabakasını yüzeysel biçimde işleyerek pülverize eder, yani iri kesekleri ufalayıp ince ve gözenekli bir tohum yatağı oluşturur. Yabancı otları kökleriyle birlikte sökerek toprak yüzeyine çıkarır ve kurumalarını sağlar, böylece kimyasala gerek kalmadan mekanik ot mücadelesine katkı sunar. Pulluk veya kültivatör sonrası kalan yüzey pürüzlerini düzleyerek ekim ve çıkış tekdüzeliğini artırır. Anız ve bitki kalıntılarını toprağın üst katmanına karıştırır, toprağı havalandırıp nem tutumunu düzenler. Çıkış sonrası ara çapa amacıyla sıra aralarında da yüzeysel kabartma için kullanılabilir.
Uygulamada birbirinden farklı çalışan başlıca tırmık tipleri vardır. Dişli (parmaklı) tırmık, bir çerçeveye dizilmiş sabit dişlerle toprağı yüzeysel tarar, kesekleri ufalar ve otları söker; en yaygın ve basit tiptir. Yaylı tırmık, dişleri esnek yaylara bağlı olduğundan taşlı ve engebeli topraklarda dişler geri esneyerek kırılmadan çalışır ve daha hassas bir kabartma verir. Diskli tırmık (diskaro), iç bükey çelik disklerle çalışır, dişli tırmığa göre daha derine iner, anız ve kalıntıları parçalayarak toprağa karıştırmada güçlüdür. Döner tırmık ise traktör kuyruk milinden hareket alan dikey bıçaklarla toprağı yatay düzlemde karıştırıp inceltir ve genellikle ekim makinesiyle kombine kullanılır. Zincirli ve merdaneli tamamlayıcı tipler de yüzey bastırma ve düzeltme için tercih edilir.
Seçimde önce işletmenin toprak yapısı belirleyicidir; taşlı ve sert topraklarda yaylı ya da diskli tip, hafif ve temiz topraklarda dişli tip daha uygundur. İş genişliği traktörün gücüyle uyumlu olmalı, geniş tırmıklar yeterli beygir gücü ve dengeli çekiş isteyeceğinden traktör kapasitesine göre seçilmelidir. İşlenecek derinlik ve amaç önemlidir; sadece tohum yatağı düzeltme için dişli tip yeterken, anız parçalama ve karıştırma gerekiyorsa diskli veya döner tip gerekir. Diş malzemesinin ve çerçevenin sağlamlığı, aşınmaya dayanıklı çelik kullanımı uzun ömür açısından değerlendirilir. Traktöre bağlantı sistemiyle uyum, ayar kolaylığı, yedek parça bulunabilirliği ve arazinin engebe durumu da dikkate alınacak ölçütlerdendir.
Tırmık, traktörün üç nokta askı sistemine ya da çeki demirine bağlanarak tarlaya indirilir ve traktör ilerledikçe dişler veya diskler toprağın üst katmanına girerek çalışır. Dişli ve yaylı tiplerde iş toprağın çekiş kuvvetiyle sürüklenen dişler tarafından yapılırken, döner tırmıkta hareket kuyruk milinden alınır. Çalışma derinliği, çerçeve açısı, diş baskısı ve gerektiğinde ek ağırlıklarla ayarlanır; amaç toprağı ezmeden kabartmaktır. Genellikle pulluk veya kültivatör geçişinden sonra, toprak tavında yani ne çok ıslak ne çok kuru iken çalışılır; ıslak toprakta çalışmak sıkışmaya ve kesek bağlanmasına yol açar. Tarla boyunca düzgün paralel geçişlerle ve uygun ilerleme hızıyla çalışılarak tekdüze bir yüzey elde edilir; çok yüksek hız savurmaya, çok düşük hız yetersiz ufalanmaya neden olur.
Her kullanım sonrası dişlerin, disklerin ve çerçevenin üzerindeki toprak, kök ve bitki artıkları temizlenmelidir; birikmiş nemli toprak paslanmayı hızlandırır. Aşınan, eğilen ya da kırılan dişler zamanında değiştirilmeli, gevşeyen cıvata ve somunlar düzenli kontrol edilip sıkılmalıdır. Diskli ve döner tiplerde yatak ve rulmanların yağlanması, gres noktalarının bakımı üreticinin önerdiği aralıklarla yapılmalıdır. Sezon sonunda alet temizlenip kuru bir yerde saklanmalı, metal yüzeyler paslanmaya karşı korunmalıdır. Çalışma öncesi dişlerin hizası ve derinlik ayarı gözden geçirilmeli; taşlı arazide gizli kaya ve engellere dikkat edilmeli, aşırı zorlanmadan kaçınılmalıdır. Bağlantı pimleri ve emniyet elemanlarının sağlamlığı da her sezon başında denetlenmelidir.
İkisi de toprak işleme aletidir ancak kültivatör daha derin çalışıp toprağın alt katmanını da kabartırken, tırmık daha yüzeysel çalışarak kesekleri ufalar, otları söker ve yüzeyi düzeltir. Uygulamada kültivatör derin işleme, tırmık ise onun ardından gelen ince tohum yatağı hazırlığı için kullanılır.
Tırmık yüzeysel bir alettir ve pulluk gibi derine inmez; genellikle toprağın üst birkaç santimlik katmanında çalışır. Diskli ve döner tipler dişli tırmıklara göre biraz daha derine inebilir. Kesin derinlik toprak yapısına, ayara ve tip seçimine göre değişir.
Taşlı, sert ve engebeli topraklarda dişleri esneyerek kırılmayan yaylı tırmık ya da güçlü diskli tırmık tercih edilir. Hafif, temiz ve düz topraklarda ise basit dişli tırmık yeterli olur. Anız ve bitki kalıntısı yoğunsa parçalayıp karıştıran diskli veya döner tip daha uygundur.
Gerekli güç tırmığın iş genişliğine, tipine ve toprağın sertliğine göre değişir. Geniş ve diskli veya döner tipler daha fazla güç ister; dar dişli tırmıklar düşük güçlü traktörlerle de çalışır. Aleti seçerken iş genişliğinin traktörün beygir gücüyle uyumlu olmasına bakmak gerekir.
Tırmık genellikle pulluk veya kültivatör geçişinden sonra, toprak tavında yani ne çok ıslak ne çok kuru iken kullanılır. Islak toprakta çalışmak toprağın sıkışmasına, keseklerin bağlanmasına ve dişlere toprak yapışmasına yol açar; bu yüzden toprağın uygun neme geldiği dönem beklenmelidir.
Kaynak: Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Makineleri Bölümü, Toprak İşleme Makinaları Ders Notu.
Harman üzerinde güncel tırmık (kültivatör tırmığı) ilanlarını inceleyin ya da kendi ekipmanınızı ücretsiz ilan verin.
Satılık Tırmık (Kültivatör Tırmığı) Tırmık (Kültivatör Tırmığı) Fiyatları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
